غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۹۱ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

چه دارد این صفات حاجت آیات

به جز ورد دعای حضرت ذات

۱

غنا و فقرهستی لا والاست

گدایی نفی و شاهنشاهی اثبات

۲

فسون ظاهر و مظهر مخوانید

خیال است این چه تمثال و چه مرآت

۳

جهان گل کردهٔ یکتایی اوست

ندارد شخص تنها جز خیالات

۴

نباشد مهر اگر صبح تبسم

که خندد جز عدم بر روی ذرات

۵

مه وسال وشب وروزت مجازیست

حقیقت نه زمان دارد نه ساعات

۶

نشاط و رنج ما تبدیل اوضاع

بلند وپست ما تغییر حالات

۷

همین غیب و شهادت فرق دارد

معانی در دل و برلب عبارات

۸

فروغی بسته بر مرآت اعیان

چراغان شبستان محالات

۹

نه او را جزتقدس میل آثار

نه ما را غیر معدومی علامات

۱۰

تو و غافل ز من‌، افسوس‌، افسوس

من و دور از درت‌، هیهات‌، هیهات

۱۱

زبان شرم اگر باشد به کامت

خموشی نیست بیدل جز مناجات

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـات۱۱ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. آیاتذات
  2. والاستاثبات
  3. مخوانیدمرآت
  4. اوستخیالات
  5. تبسمذرات
  6. مجازیستساعات
  7. اوضاعحالات
  8. داردعبارات
  9. اعیانمحالات
  10. آثارعلامات
  11. افسوسهیهات
  12. کامتمناجات

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.