درخت ارتباط شاعران
چه کسی شاگرد چه کسی بود؟ شعر چه کسی پاسخ به شعر دیگری است؟ اینجا فقط رابطه‌هایی را می‌بینید که منبع و جایگاه دقیق آن‌ها ثبت شده و ویراستار آن‌ها را بازبینی کرده است.
رابطه‌های مستند (۱۶)
هر رابطه یک ادعای مشخص است با منبع، جایگاه دقیق ادعا در آن منبع و، جایی که بوده، گواهی کوتاه. شباهت سبک یا هم‌شهری به‌تنهایی رابطه نیست. فقط رابطه‌هایی آمده‌اند که یک ویراستار منبع آن‌ها را دیده و تأیید کرده است. جهت (←) فقط برای رابطه‌هایی است که ذاتاً جهت دارند: تأثیر، استاد و شاگردی، پاسخ و شرح؛ «سنت مشترک» و «هم‌روزگار» بی‌جهت‌اند.
حافظتأثیرجامی: حافظ بر جامی اثر گذاشته است.
غزل‌های حافظ در شعر جامی اثر گذاشته است.
سعدیسنت ادبی مشترکحافظ: سعدی و حافظ در یک سنت ادبی قرار می‌گیرند.
غزل فارسی در شعر سعدی و حافظ به اوج رسید؛ این دو در یک سنت غزل‌سرایی ایستاده‌اند و کنار هم نام برده می‌شوند.
سعدیسنت ادبی مشترکمولانا: سعدی و مولانا در یک سنت ادبی قرار می‌گیرند.
سعدی و مولوی، همراه با حافظ، از سه غزل‌سرای بزرگ زبان فارسی شمرده می‌شوند.
سعدیتأثیرجامی: سعدی بر جامی اثر گذاشته است.
گلستان سعدی الگوی جامی بوده است: جامی بهارستان را به شیوهٔ گلستان نوشت.
مولاناتأثیراقبال لاهوری: مولانا بر اقبال لاهوری اثر گذاشته است.
در جاویدنامه، اقبال خود را همسفر مولوی می‌کند و مولوی مانند راهنمای دانته، او را از آسمان‌ها و افلاک می‌گذراند.
فردوسیتأثیرنظامی: فردوسی بر نظامی اثر گذاشته است.
نظامی شاهنامه را در سه منظومهٔ هفت‌پیکر، خسرو و شیرین و اسکندرنامه منبع کار خود قرار داد.
عطارتأثیرمولانا: عطار بر مولانا اثر گذاشته است.
عطار یکی از دو سرچشمهٔ اصلی نگاه عرفانی مولوی بود و مولوی بارها از او با احترام یاد کرده است.
نظامیتأثیرجامی: نظامی بر جامی اثر گذاشته است.
نظامی بر جامی اثر گذاشته است: جامی در هفت‌اورنگ به آثار نظامی نظر داشت و خود به اثرپذیری از او اعتراف کرده است.
نظامیتأثیروحشی بافقی: نظامی بر وحشی بافقی اثر گذاشته است.
خسرو و شیرین نظامی الگوی وزن منظومهٔ شیرین و فرهاد وحشی بافقی بوده است؛ وحشی منظومهٔ خود را در همان وزن سرود.
بیدل دهلویتأثیراقبال لاهوری: بیدل دهلوی بر اقبال لاهوری اثر گذاشته است.
بیدل از شاعرانی بود که اقبال از او اثر پذیرفت.
عبید زاکانیهم‌روزگار (مستند)حافظ: عبید زاکانی و حافظ هم‌روزگار بوده‌اند.
عبید زاکانی و حافظ هر دو در حلقهٔ شاعران دربار شاه ابواسحاق اینجو بودند.
عبید زاکانیسنت ادبی مشترکحافظ: عبید زاکانی و حافظ در یک سنت ادبی قرار می‌گیرند.
حافظ و عبید زاکانی از نخستین طنزپردازان فارسی‌اند و کارهایشان الگوی کاربرد طنز در نقد سیاسی شد.
عبید زاکانیسنت ادبی مشترکایرج میرزا: عبید زاکانی و ایرج میرزا در یک سنت ادبی قرار می‌گیرند.
عبید زاکانی و ایرج میرزا درخشان‌ترین طنزپردازان ایرانی به شمار می‌روند.
ناصرخسروتأثیرپروین اعتصامی: ناصرخسرو بر پروین اعتصامی اثر گذاشته است.
قصیده‌ها و قطعه‌های تعلیمی و فلسفی پروین اعتصامی در شیوهٔ سنایی و ناصرخسرو سروده شده است.
خاقانیتأثیرنظامی: خاقانی بر نظامی اثر گذاشته است.
تصویرپردازی جسورانهٔ خاقانی بر نظامی و از راه او بر شعر فارسی تأثیری سترگ گذاشت.
خاقانیتأثیرجامی: خاقانی بر جامی اثر گذاشته است.
شعر خاقانی بر شاعرانی از جمله نظامی و جامی اثر گذاشته است.
نمودار رابطه‌ها
همان رابطه‌های بالا، این بار روی یک نمودار. شاعران به ترتیب الفبا دور یک دایره چیده شده‌اند؛ فاصله و طول خط معنایی ندارد و نشانهٔ نزدیکی یا شدت تأثیر نیست.
- خط ساده: رابطهٔ بی‌جهت (سنت مشترک، هم‌روزگار)
- پیکان: رابطهٔ جهت‌دار، از کنشگر به سوی دیگر
برای دیدن رابطه‌های یک شاعر روی او بزنید (یا با Tab به او بروید و Enter بزنید)؛ برای رفتن به جزئیات یک رابطه روی خط آن بزنید. بدون جاوااسکریپت هر شاعر به صفحهٔ خودش می‌رود.