باباطاهر
۳۶۸ شعر و نوشته از باباطاهر در ۱ اثر و مجموعه؛ بزرگ‌ترین‌ها: دوبیتیها.
۳۶۸ شعر: ۳۶۶ شعر در ۱ مجموعهٔ اصلی و ۲ شعر مستقل (بدون مجموعه). شمار، تعداد شعر یا متن مستقل و یکتاست.
- شعر منتشرشده
- ۳۶۸
- اثر و بخش اصلی
- ۱
- قالب شعری
- ۳
باباطاهر
۳۶۸ شعر از باباطاهر را در ۱ اثر و مجموعه می‌خوانید (غزل ۱، قصیده ۱). هر شعر منبع و نشانی ثابت خودش را دارد.
کتابخانهٔ آثار
کتابخانهٔ آثار باباطاهر
۱ اثر و مجموعه با ۳۶۶ شعر منتشرشده. هر کتاب را بردارید تا از نخستین شعرش در کتاب‌خوان دیوان‌سرا بخوانید؛ فهرست متنی همهٔ آثار هم پایین همین بخش آمده است.
قفسه‌های آثار باباطاهر
پرش به فهرست متنی آثارقفسه و جلدها بازآفرینی هنری‌اند؛ هر جلد به نخستین شعر همان اثر پیوند دارد.
فهرست آثار باباطاهر
جهان باباطاهر
۶ راه برای دیدن آثار و زندگی این شاعر.
- موزهٔ زندهٔ باباطاهرتالار به تالار، با آثار و منابع واقعی
- اثر انگشت ادبی باباطاهرآمار شفاف از آثار منتشرشده، با روش محاسبه
- ارتباط شاعرانپیوندهای مستند با منبع و شاهد
- سفر یک مفهوم: عشق، از آساننمایی تا گرفتاریباباطاهر در این مسیر میان شاعران حضور دارد
- اطلس: گل و بلبل۱ بیت از باباطاهر روی تصویر
- قافیه و ردیفشعرهای باباطاهر را با قافیه و ردیف بگردید
باباطاهر عریان همدانی
باباطاهر، معروف به «عریان»، عارف و شاعری از همدان است که منابع او را در سدهٔ پنجم قمری (یازدهم میلادی) می‌دانند، هرچند تاریخ زندگی‌اش دقیقاً معلوم نیست. شهرت او به دوبیتی‌هایی است که به گویشی کهن از غرب ایران سروده شده و به وزنی سادهتر از رباعی است. روایت دیدار او با طغرل سلجوقی را کهنترین منبع، یعنی راحةالصدور، آورده است؛ بسیاری از داستان‌های دیگرش افسانه‌وار و انتساب بخشی از اشعارش نامطمئن است.[^s1][^s4][^s5][^s10]
زندگی و روایتهای آن
نام و لقب. نام او در منابع «طاهر» و بیشتر «باباطاهر» است. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی میگوید لقب «عریان» دست‌کم تا اواسط سدهٔ نهم قمری در هیچ منبع کهنی همراه نام او دیده نمی‌شود.[6] یادداشت وب‌گاه گلها نیز همین را میگوید: لقب «عریان» در منابع کهن نیامده و کهنترین ثبتش به اواسط سدهٔ پانزدهم میلادی برمی‌گردد.[10] بنابراین نمی‌توان پنداشت که این لقب در زمان خود شاعر رایج بوده است. همان یادداشت لقب «بابا» را نشانهٔ احترام و هم‌ردیف «پیر» و «شیخ» میداند[10]، در حالی که هرونآلن همین پیشوند را بیشتر نشانهٔ حالت درویشی و قلندری می‌شمرد، نه مقام بالا در میان صوفیان.[9] برداشت هرونآلن از «عریان» نیز این است که احتمالاً درویش مجذوبی بوده که در کوچه‌های همدان می‌گشته؛ این برداشتی تفسیری است و به شواهد کهن متکی نیست.[9] وب‌گاه گلها لقب را بیشتر نشانهٔ رها شدن از وابستگی‌های دنیوی میداند و می‌افزاید معنای تحت‌اللفظی آن، یعنی گشتن با پای و سر برهنه، بعدها پدید آمده است.[10]
زمان زندگی. در بخش «اختلاف منابع» به تفصیل آمده است. خلاصه آنکه دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بازهٔ تقریبی ۳۶۰ تا ۴۵۰ قمری را آورده[5]، بریتانیکا حدود ۱۰۰۰ تا پس از ۱۰۵۵ میلادی را[4]، و ایرانیکا روایت راحةالصدور دربارهٔ دیدار با طغرل را که زمان آن را میان ۱۰۵۵ و ۱۰۵۸ میلادی قرار می‌دهد، روایتی با «طنین حقیقت» می‌خواند.[1]
دوره و زمینهٔ ادبی
اگر زمان زندگی باباطاهر را همان سدهٔ پنجم قمری بدانیم، او در دوره‌ای می‌زیسته که در همدان و جبال سلسله‌های محلی و سپس سلجوقیان حکومت می‌کردند. یکی از چکیده‌های دائرةالمعارف بزرگ اسلامی میگوید او در دورهٔ تسلط دیلمیان و کردها بر ولایات جبال ظهور کرده است.[5] این مطلب با گزارش رضاقلی‌خان هدایت در «مجمع‌الفصحا» سازگار است که او را از شیوخ کهن و دورهٔ دیلمیان می‌شمرد؛ هرونآلن همین نظر را (که باباطاهر معاصر سلاجقه نبوده) آورده، اما میگوید مأخذ آن را مؤلف ذکر نکرده است.[9] ایرانیکا در برابر، روایت راحةالصدور را معتبر میشمارد که او را در دورهٔ سلجوقی نشان می‌دهد.[1]
سبک و زبان
دوبیتی و تفاوت آن با رباعی
از کجا بخوانیم
این پیشنهاد بر قالب‌ها و اثرها بنا شده، نه بر شهرت.
زندگی‌نامهٔ کامل، اختلاف منابع و فهرست منابع ‹
پرسش‌های رایج دربارهٔ باباطاهر
باباطاهر چه زمانی میزیست؟
دوبیتی با رباعی چه فرقی دارد؟
باباطاهر به کدام زبان یا گویش سروده است؟
آیا باباطاهر واقعاً با طغرل بیگ دیدار کرد؟
آیا همهٔ دوبیتیهای منسوب به او از اوست؟
«عریان» به چه معناست و از کجا آمده است؟
دوبیتیها باباطاهر
۳۶۶ مورد در این آرشیو منتشر شده است.
ببندم شال و می‌پوشم قدک رابنازم گردش چرخ و فلک رادوبیتی شمارهٔ ۱، خواندن کامل
از کجا شروع کنم؟
چند ورودی واقعی به آرشیو؛ هر کدام به نخستین صفحهٔ مسیر میرسد.
آغاز دوبیتیها
از «دوبیتی شمارهٔ ۱» شروع کنید؛ دوبیتیها ۳۶۶ مورد دارد.
آغاز آثار
ابتدای هر اثر باباطاهر، با پیوند به متن کامل.
- دوبیتی‌هاببندم شال و می‌پوشم قدک رابنازم گردش چرخ و فلک رادوبیتی شمارهٔ ۱خواندن کامل ‹
در آثار باباطاهر بگردید
یک بیت، مطلع یا شمارهٔ شعر را بنویسید؛ نتیجه‌ها فقط از آثار باباطاهر می‌آید.
شاعران هم‌قالب در این آرشیو
آنچه در این آرشیو از قالب‌های باباطاهر دارد، نزد این شاعران هم هست؛ پیوند هر مورد به صفحهٔ همان شاعر می‌رود.
پرسش‌های متداول
آثار باباطاهر در این آرشیو شامل چه بخش‌هایی است؟
دوبیتیها (۳۶۶ شعر).
چه قالب‌های شعری از باباطاهر در دسترس است؟
سایر قالب‌ها (۳۶۶)، غزل (۱)، قصیده (۱).