خط زمانی شاعران
میان سده‌ها حرکت کنید و ببینید هر شاعر در کدام روزگار می‌زیست. تاریخ‌ها همان‌قدر دقیق نمایش داده می‌شوند که منابع اجازه می‌دهند؛ «حدود» و «بازه» یعنی دقیق‌تر از این نمی‌دانیم.
شاعران این دوره
- رودکی سمرقندیحدود ۸۶۰ تا ۹۴۱ میلادی
- ابوالقاسم فردوسیحدود ۹۴۰ تا ۱۰۲۰ میلادی
- ناصرخسرو قبادیانیحدود ۱۰۰۴ تا ۱۰۸۰ میلادی
- خیام نیشابوریحدود ۱۰۴۸ تا ۱۱۳۱ میلادی
- خاقانی شروانیحدود ۱۱۲۵ تا ۱۱۹۰ میلادی
- نظامی گنجویحدود ۱۱۴۱ تا ۱۲۰۹ میلادی
- عطار نیشابوریحدود ۱۱۴۵ تا ۱۲۲۱ میلادی
- جلال الدین محمد مولوی۱۲۰۷ تا ۱۲۷۳ میلادی
- سعدی شیرازیحدود ۱۲۱۰ تا ۱۲۹۱ میلادی
- حافظ شیرازیحدود ۱۳۲۰ تا ۱۳۹۰ میلادی
- جامی۱۴۱۴ تا ۱۴۹۲ میلادی
- وحشی بافقیحدود ۱۵۳۲ تا ۱۵۸۳ میلادی
- صائبحدود ۱۵۹۲ تا ۱۶۷۶ میلادی
- بیدل دهلویحدود ۱۶۴۴ تا ۱۷۲۰ میلادی
- ایرج میرزا۱۸۷۴ تا ۱۹۲۶ میلادی
- اقبال لاهوری۱۸۷۷ تا ۱۹۳۸ میلادی
- پروین اعتصامی۱۹۰۷ تا ۱۹۴۱ میلادی
زندگی شاعر
- سدهٔ سوم ه‌ق (حدود ۸۶۰ میلادی)
تولد رودکی تولد
زمان تولد رودکی در منابع یکسان نیست و میان حدود ۸۵۸ و ۸۸۰ میلادی (سدهٔ سوم هجری) برآورد شده است.
- حدود ۳۲۹ ه‌ق (حدود ۹۴۰ میلادی)
تولد فردوسی تولد
سال تولد فردوسی در حدود طوس دقیقاً معلوم نیست و پژوهشگران آن را حدود سال ۹۴۰ میلادی می‌دانند.
- حدود ۳۲۹ ه‌ق (حدود ۹۴۱ میلادی)
درگذشت رودکی درگذشت
درگذشت رودکی را حدود سال ۳۲۹ هجری قمری (حدود ۹۴۱ میلادی) می‌نویسند؛ برخی منابع این تاریخ را دقیق نمی‌دانند.
- ۳۹۴ ه‌ق (۱۰۰۴ میلادی)
تولد ناصرخسرو تولد
ناصرخسرو قبادیانی در سال ۳۹۴ هجری قمری (۱۰۰۴ میلادی) در قبادیان در ناحیهٔ مرو و کنارهٔ آمودریا زاده شد؛ گنجور زادگاه او را بلخ ثبت کرده است.
- حدود ۴۱۱ تا ۴۱۶ ه‌ق (حدود ۱۰۲۰ میلادی)
درگذشت فردوسی درگذشت
درگذشت فردوسی در طوس در منابع در فاصلهٔ سال‌های ۴۱۱ تا ۴۱۶ هجری قمری آمده است.
- حدود ۴۳۹ ه‌ق (حدود ۱۰۴۸ میلادی)
تولد خیام تولد
تولد عمر خیام در نیشابور را معمولاً حدود سال ۴۳۹ هجری قمری می‌دانند.
- حدود ۴۷۰–۴۸۱ ه‌ق (حدود ۱۰۸۰ میلادی)
درگذشت ناصرخسرو درگذشت
ناصرخسرو در یمگان بدخشان درگذشت؛ سال مرگ او در منابع میان حدود ۴۶۹ و ۴۸۱ هجری قمری گزارش شده و هیچ‌کدام قطعی نیست.
- حدود ۵۲۰ ه‌ق (حدود ۱۱۲۵ میلادی)
تولد خاقانی تولد
خاقانی شروانی حدود سال ۵۲۰ هجری قمری (حدود ۱۱۲۵ میلادی) در شروان زاده شد؛ تاریخ‌های پیشنهادی میان ۱۱۰۶ و ۱۱۲۷ میلادی است.
- حدود ۵۲۶ ه‌ق (حدود ۱۱۳۱ میلادی)
درگذشت خیام درگذشت
درگذشت خیام را معمولاً حدود سال ۵۲۶ هجری قمری می‌دانند؛ سال دقیق آن محل اختلاف است.
- حدود ۵۳۵ ه‌ق (حدود ۱۱۴۱ میلادی)
تولد نظامی تولد
نظامی گنجه‌ای حدود سال ۵۳۵ هجری قمری زاده شد؛ سال دقیق آن مشخص نیست.
- حدود ۵۴۰ ه‌ق (حدود ۱۱۴۵ میلادی)
تولد عطار تولد
زمان دقیق تولد عطار نیشابوری معلوم نیست و حدود نیمهٔ قرن ششم هجری برآورد می‌شود.
- حدود ۵۹۵ ه‌ق (حدود ۱۱۹۰ میلادی)
درگذشت خاقانی درگذشت
درگذشت خاقانی را میان سال‌های ۵۸۲ تا ۵۹۵ هجری قمری (حدود ۱۱۸۶ تا ۱۱۹۹ میلادی) در تبریز می‌نویسند.
- ۶۰۴ ه‌ق (۱۲۰۷ میلادی)
تولد مولانا تولد
مولانا جلال‌الدین محمد بلخی در سال ۶۰۴ هجری قمری (۱۲۰۷ میلادی) زاده شد؛ محل تولد را بلخ یا وخش می‌دانند.
- حدود ۶۰۵ ه‌ق (حدود ۱۲۰۹ میلادی)
درگذشت نظامی درگذشت
درگذشت نظامی در گنجه را در منابع حدود سال‌های ۵۹۸ تا ۶۱۴ هجری قمری آورده‌اند.
- حدود اوایل قرن هفتم ه‌ق (حدود ۱۲۱۰ میلادی)
تولد سعدی تولد
سال تولد سعدی در شیراز قطعی نیست و حدود اوایل قرن هفتم هجری برآورد می‌شود.
- حدود اوایل قرن هفتم ه‌ق (حدود ۱۲۲۱ میلادی)
درگذشت عطار درگذشت
زمان درگذشت عطار را معمولاً با حملهٔ مغول به نیشابور مرتبط می‌دانند و آن را حدود سال ۱۲۲۱ میلادی برآورد می‌کنند.
- ۶۷۲ ه‌ق (۱۲۷۳ میلادی)
درگذشت مولانا درگذشت
مولانا در سال ۶۷۲ هجری قمری (۱۲۷۳ میلادی) در قونیه درگذشت.
- حدود ۶۹۱ ه‌ق (حدود ۱۲۹۱ میلادی)
درگذشت سعدی درگذشت
درگذشت سعدی در شیراز را معمولاً حدود سال ۶۹۱ هجری قمری می‌دانند.
اثر ادبی
- حدود ۴۰۰ ه‌ق (حدود ۱۰۱۰ میلادی)
پایان سرایش شاهنامه اثر
پایان سرایش شاهنامه را به‌طور معمول حدود سال ۴۰۰ هجری قمری می‌دانند.
- حدود ۴۳۷–۴۴۴ ه‌ق (۱۰۴۵ تا ۱۰۵۲ میلادی)
سفر هفت‌ساله و سفرنامه اثر
ناصرخسرو در حدود سال‌های ۴۳۷ تا ۴۴۴ هجری قمری سفری هفت‌ساله به حجاز و مصر و شام داشت که در «سفرنامه» روایت شده است.
زمینهٔ تاریخی
- قرن‌های ۳ تا ۵ ه‌ق (به‌طور معمول) (۹۰۰ تا ۱۱۰۰ میلادی)
دورهٔ سبک خراسانی دوره
دوره‌ای که به‌طور معمول با سبک خراسانی در شعر فارسی دری شناخته می‌شود؛ مرزهای زمانی در منابع کمی متفاوت است.
- سدهٔ پنجم ه‌ق (سدهٔ ۱۱ میلادی)
روزگار باباطاهر دوره
باباطاهر در سدهٔ پنجم هجری در همدان می‌زیست؛ تاریخ دقیق تولد و مرگ او در منابع معلوم نیست و روایت‌ها دربارهٔ دیدار او با طغرل سلجوقی افسانه‌آمیز شمرده می‌شود.
- قرن‌های ۶ تا ۸ ه‌ق (به‌طور معمول) (۱۱۰۰ تا ۱۴۰۰ میلادی)
دورهٔ سبک عراقی دوره
دوره‌ای که به‌طور معمول با سبک عراقی و اوج غزل فارسی شناخته می‌شود؛ مرزهای زمانی در منابع کمی متفاوت است.
- حدود ۶۱۶ ه‌ق (حدود ۱۲۱۹ میلادی)
آغاز لشکرکشی مغول به ایران رویداد
لشکرکشی مغولان به شرق و ایران در حدود سال ۱۲۱۹ میلادی آغاز شد و بر زندگی فرهنگی ایران اثر گذاشت.