اثر انگشت ادبی خاقانی
شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای خاقانی که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۱٬۳۶۴
- ۱٬۳۶۴ شعر، ۰ نثر
- بیت
- ۱۷٬۴۳۸
- در ۱٬۳۶۴ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۲۴۲٬۰۱۷
- ۱۹٬۶۰۰ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۹۷
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۱٬۳۶۴). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
| قالب | تعداد | سهم از همهٔ شعرها | خواندن |
|---|---|---|---|
| غزل | ۴۰۲ | ۲۹٫۵٪ | دیوان اشعار |
| قصیده | ۲۳۰ | ۱۶٫۹٪ | دیوان اشعار |
| مثنوی | ۶ | ۰٫۴٪ | دیوان اشعار |
| رباعی | ۳۵۱ | ۲۵٫۷٪ | دیوان اشعار |
| قطعه | ۳۵۹ | ۲۶٫۳٪ | دیوان اشعار |
| سایر قالب‌ها | ۱۶ | ۱٫۲٪ | دیوان اشعار |
| جمع | ۱٬۳۶۴ | ۱۰۰٪ |
هر شعر چند بیت دارد؟
بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۱٬۳۶۴ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۰ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.
- میانگین: ۱۲٫۷۸ بیت
- میانه: ۷ بیت
- کوتاه‌ترین: ۲
- بلندترین: ۱۹۲ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۰ | ۰٪ |
| ۲ | ۴۵۷ | ۳۳٫۵٪ |
| ۳ تا ۴ | ۸۴ | ۶٫۲٪ |
| ۵ تا ۸ | ۳۱۵ | ۲۳٫۱٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۲۹۰ | ۲۱٫۳٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۸۳ | ۶٫۱٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۷۹ | ۵٫۸٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۵۶ | ۴٫۱٪ |
| بدون بیت | ۰ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۲۴۲٬۰۱۷ واژه (با تکرار) و ۱۹٬۶۰۰ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۱۶۲٬۵۶۴ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۹۶۸ (۱٬۹۸۴ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- دل۱٬۵۷۹ بار
- سر۱٬۳۵۴ بار
- جان۱٬۲۴۰ بار
- آب۷۷۴ بار
- خاقانی۷۲۹ بار
- دو۷۲۶ بار
- دست۶۹۳ بار
- جهان۶۵۴ بار
- صبح۶۴۵ بار
- خاک۶۴۰ بار
- فلک۶۲۴ بار
- دیده۵۹۱ بار
- خون۵۴۶ بار
- اند۵۴۴ بار
- غم۵۳۰ بار
- آتش۵۲۰ بار
- باد۵۱۶ بار
- ام۴۹۵ بار
- شب۴۹۴ بار
- چشم۴۶۱ بار
- دم۴۴۴ بار
- زر۴۴۳ بار
- شاه۴۴۱ بار
- چرخ۴۲۷ بار
جدول واژه‌های پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژه‌های محتوایی |
|---|---|---|---|
| دل | ۱٬۵۷۹ | ۶۵٫۲۴ | ۰٫۹۷٪ |
| سر | ۱٬۳۵۴ | ۵۵٫۹۵ | ۰٫۸۳٪ |
| جان | ۱٬۲۴۰ | ۵۱٫۲۴ | ۰٫۷۶٪ |
| آب | ۷۷۴ | ۳۱٫۹۸ | ۰٫۴۸٪ |
| خاقانی | ۷۲۹ | ۳۰٫۱۲ | ۰٫۴۵٪ |
| دو | ۷۲۶ | ۳۰ | ۰٫۴۵٪ |
| دست | ۶۹۳ | ۲۸٫۶۳ | ۰٫۴۳٪ |
| جهان | ۶۵۴ | ۲۷٫۰۲ | ۰٫۴٪ |
| صبح | ۶۴۵ | ۲۶٫۶۵ | ۰٫۴٪ |
| خاک | ۶۴۰ | ۲۶٫۴۴ | ۰٫۳۹٪ |
| فلک | ۶۲۴ | ۲۵٫۷۸ | ۰٫۳۸٪ |
| دیده | ۵۹۱ | ۲۴٫۴۲ | ۰٫۳۶٪ |
| خون | ۵۴۶ | ۲۲٫۵۶ | ۰٫۳۴٪ |
| اند | ۵۴۴ | ۲۲٫۴۸ | ۰٫۳۳٪ |
| غم | ۵۳۰ | ۲۱٫۹ | ۰٫۳۳٪ |
| آتش | ۵۲۰ | ۲۱٫۴۹ | ۰٫۳۲٪ |
| باد | ۵۱۶ | ۲۱٫۳۲ | ۰٫۳۲٪ |
| ام | ۴۹۵ | ۲۰٫۴۵ | ۰٫۳٪ |
| شب | ۴۹۴ | ۲۰٫۴۱ | ۰٫۳٪ |
| چشم | ۴۶۱ | ۱۹٫۰۵ | ۰٫۲۸٪ |
| دم | ۴۴۴ | ۱۸٫۳۵ | ۰٫۲۷٪ |
| زر | ۴۴۳ | ۱۸٫۳ | ۰٫۲۷٪ |
| شاه | ۴۴۱ | ۱۸٫۲۲ | ۰٫۲۷٪ |
| چرخ | ۴۲۷ | ۱۷٫۶۴ | ۰٫۲۶٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۱٬۳۳۶ از ۱٬۳۶۴ شعر (۹۸٪). از ۳۱ وزن ثبت‌شده، پرشمارترین‌ها آمده است.
| وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | ۳۵۱ | ۲۶٫۳٪ |
| فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ۱۶۶ | ۱۲٫۴٪ |
| مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | ۱۶۱ | ۱۲٫۱٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | ۷۶ | ۵٫۷٪ |
| مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف) | ۷۵ | ۵٫۶٪ |
| مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | ۵۷ | ۴٫۳٪ |
| مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف) | ۵۲ | ۳٫۹٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | ۴۶ | ۳٫۴٪ |
| وزن‌های دیگر (۲۳ وزن) | ۳۵۲ | ۲۶٫۳٪ |
روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها
تعریف‌ها و مخرج‌ها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۱٬۳۶۴) است. بدون «سایر»، مخرج ۱٬۳۴۸ شعر می‌شود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۲۴۲٬۰۱۷) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۹۸٪ از ۱٬۳۶۴ شعر (غیر نثر).
محدودیت‌ها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۱٬۳۳۶ از ۱٬۳۶۴ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک
بازگشت به صفحهٔ خاقانی و آثار او ‹ · روش تحریریه · گزارش خطا