اثر انگشت ادبی مولانا
شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای مولانا که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۶٬۳۲۹
- ۶٬۲۶۳ شعر، ۶۶ نثر
- بیت
- ۶۶٬۲۰۱
- در ۶٬۲۶۳ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۹۲۹٬۶۵۰
- ۴۳٬۷۳۰ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۷۱
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۶٬۳۲۹). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
| قالب | تعداد | سهم از همهٔ شعرها | خواندن |
|---|---|---|---|
| غزل | ۳٬۱۵۲ | ۴۹٫۸٪ | دیوان شمس |
| قصیده | ۵۳ | ۰٫۸٪ | دیوان شمس |
| مثنوی | ۹۹۱ | ۱۵٫۷٪ | مثنوی معنوی |
| رباعی | ۱٬۹۹۶ | ۳۱٫۵٪ | دیوان شمس |
| نثر | ۶۶ | ۱٪ | فیه ما فیه |
| سایر قالب‌ها | ۷۱ | ۱٫۱٪ | دیوان شمس |
| جمع | ۶٬۳۲۹ | ۱۰۰٪ |
هر شعر چند بیت دارد؟
بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۶٬۲۶۳ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۶۶ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.
- میانگین: ۱۰٫۵۷ بیت
- میانه: ۸ بیت
- کوتاه‌ترین: ۱
- بلندترین: ۱۵۹ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۹ | ۰٫۱٪ |
| ۲ | ۲٬۰۰۲ | ۳۲٪ |
| ۳ تا ۴ | ۱۱۹ | ۱٫۹٪ |
| ۵ تا ۸ | ۱٬۱۳۵ | ۱۸٫۱٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۲٬۰۲۳ | ۳۲٫۳٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۶۶۶ | ۱۰٫۶٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۲۵۱ | ۴٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۵۸ | ۰٫۹٪ |
| بدون بیت | ۶۶ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۹۲۹٬۶۵۰ واژه (با تکرار) و ۴۳٬۷۳۰ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۵۷۲٬۶۹۴ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۷۰۶ (۱٬۸۵۳ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- جان۶٬۹۰۸ بار
- دل۵٬۳۴۳ بار
- سر۳٬۴۹۶ بار
- عشق۳٬۳۲۹ بار
- گفت۳٬۰۱۵ بار
- ها۲٬۶۳۷ بار
- آمد۲٬۲۸۵ بار
- آب۲٬۲۴۴ بار
- سوی۲٬۲۲۹ بار
- دو۲٬۱۹۹ بار
- پیش۲٬۱۵۷ بار
- صد۲٬۰۵۹ بار
- جهان۲٬۰۰۷ بار
- چشم۱٬۹۹۷ بار
- دست۱٬۹۱۶ بار
- خوش۱٬۷۷۶ بار
- ست۱٬۷۲۱ بار
- کو۱٬۷۰۵ بار
- روی۱٬۶۸۸ بار
- رو۱٬۶۶۸ بار
- حق۱٬۶۴۰ بار
- شب۱٬۵۰۰ بار
- دم۱٬۴۹۵ بار
- پر۱٬۴۳۹ بار
جدول واژه‌های پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژه‌های محتوایی |
|---|---|---|---|
| جان | ۶٬۹۰۸ | ۷۴٫۳۱ | ۱٫۲۱٪ |
| دل | ۵٬۳۴۳ | ۵۷٫۴۷ | ۰٫۹۳٪ |
| سر | ۳٬۴۹۶ | ۳۷٫۶۱ | ۰٫۶۱٪ |
| عشق | ۳٬۳۲۹ | ۳۵٫۸۱ | ۰٫۵۸٪ |
| گفت | ۳٬۰۱۵ | ۳۲٫۴۳ | ۰٫۵۳٪ |
| ها | ۲٬۶۳۷ | ۲۸٫۳۷ | ۰٫۴۶٪ |
| آمد | ۲٬۲۸۵ | ۲۴٫۵۸ | ۰٫۴٪ |
| آب | ۲٬۲۴۴ | ۲۴٫۱۴ | ۰٫۳۹٪ |
| سوی | ۲٬۲۲۹ | ۲۳٫۹۸ | ۰٫۳۹٪ |
| دو | ۲٬۱۹۹ | ۲۳٫۶۵ | ۰٫۳۸٪ |
| پیش | ۲٬۱۵۷ | ۲۳٫۲ | ۰٫۳۸٪ |
| صد | ۲٬۰۵۹ | ۲۲٫۱۵ | ۰٫۳۶٪ |
| جهان | ۲٬۰۰۷ | ۲۱٫۵۹ | ۰٫۳۵٪ |
| چشم | ۱٬۹۹۷ | ۲۱٫۴۸ | ۰٫۳۵٪ |
| دست | ۱٬۹۱۶ | ۲۰٫۶۱ | ۰٫۳۳٪ |
| خوش | ۱٬۷۷۶ | ۱۹٫۱ | ۰٫۳۱٪ |
| ست | ۱٬۷۲۱ | ۱۸٫۵۱ | ۰٫۳٪ |
| کو | ۱٬۷۰۵ | ۱۸٫۳۴ | ۰٫۳٪ |
| روی | ۱٬۶۸۸ | ۱۸٫۱۶ | ۰٫۲۹٪ |
| رو | ۱٬۶۶۸ | ۱۷٫۹۴ | ۰٫۲۹٪ |
| حق | ۱٬۶۴۰ | ۱۷٫۶۴ | ۰٫۲۹٪ |
| شب | ۱٬۵۰۰ | ۱۶٫۱۴ | ۰٫۲۶٪ |
| دم | ۱٬۴۹۵ | ۱۶٫۰۸ | ۰٫۲۶٪ |
| پر | ۱٬۴۳۹ | ۱۵٫۴۸ | ۰٫۲۵٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۶٬۱۶۰ از ۶٬۲۶۳ شعر (۹۸٫۴٪). از ۵۱ وزن ثبت‌شده، پرشمارترین‌ها آمده است.
| وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | ۱٬۹۹۴ | ۳۲٫۴٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | ۱٬۱۳۸ | ۱۸٫۵٪ |
| مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | ۲۹۰ | ۴٫۷٪ |
| مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | ۲۶۸ | ۴٫۴٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | ۲۶۱ | ۴٫۲٪ |
| مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب) | ۲۴۴ | ۴٪ |
| مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف) | ۲۲۳ | ۳٫۶٪ |
| مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) | ۲۱۰ | ۳٫۴٪ |
| وزن‌های دیگر (۴۳ وزن) | ۱٬۵۳۲ | ۲۴٫۹٪ |
روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها
تعریف‌ها و مخرج‌ها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۶٬۳۲۹) است. بدون «سایر»، مخرج ۶٬۲۵۸ شعر می‌شود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۹۲۹٬۶۵۰) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۹۸٫۴٪ از ۶٬۲۶۳ شعر (غیر نثر).
محدودیت‌ها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۶٬۱۶۰ از ۶٬۲۶۳ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
- بندهای نثر (مثلاً توضیح‌های میان شعرها) در شمار بیت‌ها و واژه‌ها نیامده‌اند تا نثر و شعر با هم آمیخته نشوند.
فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک
بازگشت به صفحهٔ مولانا و آثار او ‹ · روش تحریریه · گزارش خطا