غزلیات

غزل شمارهٔ ۲ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم)

ای طایِرانِ قُدْسْ را عشقَت فُزوده بال‌ها

در حلقهٔ سودایِ تو روحانیانْ را حال‌ها

۱

در «لا اُحِبُّ الْآفِلین»، پاکی ز صورت‌ها یَقین

در دیده‌های غیب‌بین، هر دَم زِ تو تِمثال‌ها

۲

افلاکْ از تو سرنگون، خاک از تو چونْ دریایِ خون

ماهَت نخوانم ای فُزون از ماه‌ها و سال‌ها

۳

کوه از غَمت بِشکافته، وآن غَم به دل دَرتافته

یک قَطره خونی یافته از فَضلَت این إفضال‌ها

۴

اِی سَروَرانْ را تو سنَد، بِشْمار ما را زان عدد

دانی سَران را هم بُوَد اَندر تَبَعْ دُنبال‌ها

۵

سازی زِ خاکی سیّدی، بر وِی فرشته حاسِدی

با نقدِ تو جانْ کاسِدی، پامال گَشته مال‌ها

۶

آن کاو تو باشی بالِ او، ای رفعت و اِجلالِ او

آن کاو چُنین شُد حالِ او، بر روی دارد خال‌ها

۷

گیرم که خارَمْ خارِ بَد، خار از پیِ گُل می‌زَهَد

صَرّافِ زَر هم می‌نَهَد، جُو بر سَرِ مِثقال‌ها

۸

فِکری بُدَه‌ است اَفعال‌ها، خاکی بُدَه‌ است این مال‌ها

قالی بُدَه‌ است این حال‌ها، حالی بُدَه‌است این قال‌ها

۹

آغازِ عالَمْ غُلْغُلِه، پایانِ عالَمْ زِلْزِلِه

عشقی و شُکْری با گِله، آرام با زِلْزال‌ها

۱۰

توقیعِ شَمْس آمَد شَفَق، طُغرایِ دولت، عشقِ حَق

فالِ وِصال آرَد سَبَق، کان عشق زَد این فال‌ها

۱۱

از «رَحمَةٌ لِلْعالَمین» ِاقبالِ دَرویشانْ بِبین

چون مَهْ مُنَوَّر، خِرقه‌ها، چون گُلْ مُعَطّر، شال‌ها

۱۲

عِشق اَمرِ کُل، ما رُقعِه‌ای، او قُلْزُم و ما جُرعِه‌ای

او صَد دَلیل آورده و ما کرده اِستدلال‌ها

۱۳

از عشق، گَردون مُؤتَلِف، بی‌عشق، اَختَر مُنْخَسِف

از عشقْ گَشته دالْ اَلِف، بی‌عشقْ اَلِف چون دال‌ها

۱۴

آبِ حَیات آمد سُخُن، کایَد زِ عِلْمِ من لَدُن

جانْ را از او خالی مَکُن، تا بَر دَهَد اَعمال‌ها

۱۵

بر اَهلِ مَعنی شد سُخن، اِجمال‌ها تَفصیل‌ها

بر اهلِ صورت شد سُخن، تَفصیل‌ها اِجمال‌ها

۱۶

گر شعرها گفتند پُر، پُر بِهْ بُوَد دریا زِ دُر

کز ذوقِ شعر آخر شُتُر خوش می‌کِشَد تَرحال‌ها

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: هاقافیه: ـال۱۷ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ها» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. بال‌هاحال‌ها
  2. یقینتمثال‌ها
  3. خونسال‌ها
  4. درتافتهإفضال‌ها
  5. عدددنبال‌ها
  6. حاسدیمال‌ها
  7. اوخال‌ها
  8. می‌زهدمثقال‌ها
  9. مال‌هاقال‌ها
  10. زلزلهزلزال‌ها
  11. حقفال‌ها
  12. ببینشال‌ها
  13. جرعه‌ایاستدلال‌ها
  14. منخسفدال‌ها

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.