اثر انگشت ادبی

اثر انگشت ادبی ناصرخسرو

شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای ناصرخسرو که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.

شعر منتشرشده: ۶۳۵; ۳۲۱ شعر، ۳۱۴ نثر
بیت: ۱۱٬۰۱۱; در ۳۲۱ شعر دارای بیت
واژه (همهٔ تکرارها): ۱۵۲٬۶۸۵; ۱۴٬۲۳۵ واژهٔ متفاوت
نسبت تنوع واژگان: ۰٫۳۴۸; بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه

قالب شعرها

هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۶۳۵). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.

حلقهٔ قالب‌ها؛ واحد همهٔ قطعه‌ها «شعر» است.

شمار شعرهای ناصرخسرو به تفکیک قالب (مخرج: ۶۳۵ شعر)
قالب	تعداد	سهم از همهٔ شعرها	خواندن
قصیده	۲۸۱	۴۴٫۳٪	دیوان اشعار
رباعی	۴	۰٫۶٪	دیوان اشعار
قطعه	۱	۰٫۲٪	دیوان اشعار
نثر	۳۱۴	۴۹٫۴٪	خوان الاخوان
سایر قالب‌ها	۳۵	۵٫۵٪	جامع الحکمتین
جمع	۶۳۵	۱۰۰٪

هر شعر چند بیت دارد؟

بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۳۲۱ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۳۱۴ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.

میانگین: ۳۴٫۳ بیت
میانه: ۳۸ بیت
کوتاه‌ترین: ۱
بلندترین: ۱۳۱ بیت

تعداد شعرها در هر بازهٔ طول (واحد: شعر).

توزیع شمار بیت در هر شعر (مخرج: ۳۲۱ شعر دارای بیت)
بیت در هر شعر	شمار شعرها	سهم
۱	۱۲	۳٫۷٪
۲	۱۹	۵٫۹٪
۳ تا ۴	۱۸	۵٫۶٪
۵ تا ۸	۱۵	۴٫۷٪
۹ تا ۱۶	۱۳	۴٪
۱۷ تا ۳۲	۵۲	۱۶٫۲٪
۳۳ تا ۶۴	۱۷۸	۵۵٫۵٪
۶۵ و بیشتر	۱۴	۴٫۴٪
بدون بیت	۳۱۴	خارج از نمودار

واژگان

در شعرهای منتشرشده ۱۵۲٬۶۸۵ واژه (با تکرار) و ۱۴٬۲۳۵ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۹۱٬۲۰۳ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.

نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۴۸۴ (۱٬۷۴۲ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)

جدول واژه‌های پرتکرار

واژه‌های محتوایی پرتکرار (مخرج «در ده هزار»: ۱۵۲٬۶۸۵ واژه؛ مخرج واژهٔ محتوایی: ۹۱٬۲۰۳)
واژه	تعداد دقیق	در هر ده هزار واژه	سهم از واژه‌های محتوایی
جز	۷۲۹	۴۷٫۷۵	۰٫۸٪
جهان	۶۲۳	۴۰٫۸	۰٫۶۸٪
سوی	۵۸۹	۳۸٫۵۸	۰٫۶۵٪
مر	۵۵۵	۳۶٫۳۵	۰٫۶۱٪
دل	۵۴۶	۳۵٫۷۶	۰٫۶٪
سخن	۵۲۵	۳۴٫۳۸	۰٫۵۸٪
دین	۵۱۴	۳۳٫۶۶	۰٫۵۶٪
علم	۴۸۶	۳۱٫۸۳	۰٫۵۳٪
یکی	۴۴۶	۲۹٫۲۱	۰٫۴۹٪
خرد	۴۳۷	۲۸٫۶۲	۰٫۴۸٪
جان	۴۳۲	۲۸٫۲۹	۰٫۴۷٪
سر	۴۰۱	۲۶٫۲۶	۰٫۴۴٪
تن	۳۷۸	۲۴٫۷۶	۰٫۴۱٪
کار	۳۶۵	۲۳٫۹۱	۰٫۴٪
پر	۳۵۶	۲۳٫۳۲	۰٫۳۹٪
روز	۳۳۲	۲۱٫۷۴	۰٫۳۶٪
پیش	۳۱۹	۲۰٫۸۹	۰٫۳۵٪
دو	۳۱۶	۲۰٫۷	۰٫۳۵٪
بد	۳۰۰	۱۹٫۶۵	۰٫۳۳٪
روی	۲۹۳	۱۹٫۱۹	۰٫۳۲٪
دست	۲۸۷	۱۸٫۸	۰٫۳۱٪
خلق	۲۷۲	۱۷٫۸۱	۰٫۳٪
خدای	۲۶۸	۱۷٫۵۵	۰٫۲۹٪
بهر	۲۶۵	۱۷٫۳۶	۰٫۲۹٪

وزن شعرها

وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۲۸۶ از ۳۲۱ شعر (۸۹٫۱٪). از ۲۷ وزن ثبت‌شده، پرشمارترین‌ها آمده است.

شمار شعرها به تفکیک وزن (واحد: شعر).

توزیع وزن (مخرج: ۲۸۶ شعر دارای وزن)
وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع)	شمار شعرها	سهم
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)	۲۳	۸٪
فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)	۱۸	۶٫۳٪
مفعول فاعلات مفاعیلن (مضارع مسدس اخرب مکفوف)	۱۸	۶٫۳٪
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)	۱۷	۵٫۹٪
مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)	۱۶	۵٫۶٪
مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)	۱۶	۵٫۶٪
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)	۱۵	۵٫۲٪
فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)	۱۵	۵٫۲٪
وزن‌های دیگر (۱۹ وزن)	۱۴۸	۵۱٫۷٪

روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها

نسخهٔ روش: fp-1 / tok-1
زمان محاسبه: ۴ آبان ۱۴۰۵
شناسهٔ پیکره: 368b4f29fcb6
پیکره: ۶۳۵ شعر منتشرشده با حقوق تأییدشده

شناسهٔ پیکره، چکیدهٔ شناسه و محتوای همین شعرهاست: اگر متن یا فهرست شعرها عوض شود شناسه هم عوض می‌شود و عددها دوباره محاسبه می‌شوند. داده‌های خام این صفحه: /api/v1/fingerprint/naserkhosro

تعریف‌ها و مخرج‌ها

شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۶۳۵) است. بدون «سایر»، مخرج ۶۰۰ شعر می‌شود.
بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۱۵۲٬۶۸۵) × ۱۰٬۰۰۰.
نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۸۹٫۱٪ از ۳۲۱ شعر (غیر نثر).

محدودیت‌ها

فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
«سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آن‌ها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
وزن برای ۲۸۶ از ۳۲۱ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
بندهای نثر (مثلاً توضیح‌های میان شعرها) در شمار بیت‌ها و واژه‌ها نیامده‌اند تا نثر و شعر با هم آمیخته نشوند.

فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)

آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک

بازگشت به صفحهٔ ناصرخسرو و آثار او ‹ · روش تحریریه · گزارش خطا