اثر انگشت ادبی نظامی
شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای نظامی که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۳۷۸
- ۳۷۸ شعر، ۰ نثر
- بیت
- ۲۷٬۷۹۲
- در ۳۷۸ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۳۳۲٬۲۲۴
- ۱۷٬۸۷۶ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۴۱
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۳۷۸). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
هر شعر چند بیت دارد؟
بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۳۷۸ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۰ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.
- میانگین: ۷۳٫۵۲ بیت
- میانه: ۵۷ بیت
- کوتاه‌ترین: ۳
- بلندترین: ۵۲۲ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۰ | ۰٪ |
| ۲ | ۰ | ۰٪ |
| ۳ تا ۴ | ۱۰ | ۲٫۶٪ |
| ۵ تا ۸ | ۹ | ۲٫۴٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۲۰ | ۵٫۳٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۵۶ | ۱۴٫۸٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۱۱۴ | ۳۰٫۲٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۱۶۹ | ۴۴٫۷٪ |
| بدون بیت | ۰ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۳۳۲٬۲۲۴ واژه (با تکرار) و ۱۷٬۸۷۶ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۲۱۲٬۰۷۵ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۴۱۴ (۱٬۷۰۷ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- سر۱٬۷۲۳ بار
- دل۱٬۳۳۳ بار
- دست۱٬۱۱۸ بار
- جهان۱٬۱۰۹ بار
- شاه۱٬۰۱۴ بار
- کار۱٬۰۱۳ بار
- آمد۹۰۶ بار
- گفت۸۷۰ بار
- آب۸۶۸ بار
- باز۸۵۱ بار
- راه۸۱۹ بار
- یکی۸۰۲ بار
- دو۷۹۲ بار
- سخن۷۷۱ بار
- ست۷۲۱ بار
- جان۷۱۳ بار
- داد۷۱۳ بار
- کس۷۱۳ بار
- پیش۶۶۴ بار
- شب۶۶۱ بار
- خاک۶۶۰ بار
- گل۶۴۸ بار
- دید۶۴۲ بار
- شه۶۲۷ بار
جدول واژه‌های پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژه‌های محتوایی |
|---|---|---|---|
| سر | ۱٬۷۲۳ | ۵۱٫۸۶ | ۰٫۸۱٪ |
| دل | ۱٬۳۳۳ | ۴۰٫۱۲ | ۰٫۶۳٪ |
| دست | ۱٬۱۱۸ | ۳۳٫۶۵ | ۰٫۵۳٪ |
| جهان | ۱٬۱۰۹ | ۳۳٫۳۸ | ۰٫۵۲٪ |
| شاه | ۱٬۰۱۴ | ۳۰٫۵۲ | ۰٫۴۸٪ |
| کار | ۱٬۰۱۳ | ۳۰٫۴۹ | ۰٫۴۸٪ |
| آمد | ۹۰۶ | ۲۷٫۲۷ | ۰٫۴۳٪ |
| گفت | ۸۷۰ | ۲۶٫۱۹ | ۰٫۴۱٪ |
| آب | ۸۶۸ | ۲۶٫۱۳ | ۰٫۴۱٪ |
| باز | ۸۵۱ | ۲۵٫۶۲ | ۰٫۴٪ |
| راه | ۸۱۹ | ۲۴٫۶۵ | ۰٫۳۹٪ |
| یکی | ۸۰۲ | ۲۴٫۱۴ | ۰٫۳۸٪ |
| دو | ۷۹۲ | ۲۳٫۸۴ | ۰٫۳۷٪ |
| سخن | ۷۷۱ | ۲۳٫۲۱ | ۰٫۳۶٪ |
| ست | ۷۲۱ | ۲۱٫۷ | ۰٫۳۴٪ |
| جان | ۷۱۳ | ۲۱٫۴۶ | ۰٫۳۴٪ |
| داد | ۷۱۳ | ۲۱٫۴۶ | ۰٫۳۴٪ |
| کس | ۷۱۳ | ۲۱٫۴۶ | ۰٫۳۴٪ |
| پیش | ۶۶۴ | ۱۹٫۹۹ | ۰٫۳۱٪ |
| شب | ۶۶۱ | ۱۹٫۹ | ۰٫۳۱٪ |
| خاک | ۶۶۰ | ۱۹٫۸۷ | ۰٫۳۱٪ |
| گل | ۶۴۸ | ۱۹٫۵ | ۰٫۳۱٪ |
| دید | ۶۴۲ | ۱۹٫۳۲ | ۰٫۳٪ |
| شه | ۶۲۷ | ۱۸٫۸۷ | ۰٫۳٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۳۷۸ از ۳۷۸ شعر (۱۰۰٪).
| وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | ۱۲۱ | ۳۲٪ |
| فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | ۱۱۳ | ۲۹٫۹٪ |
| مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف) | ۶۰ | ۱۵٫۹٪ |
| مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف) | ۴۶ | ۱۲٫۲٪ |
| فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ۳۸ | ۱۰٫۱٪ |
روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها
تعریف‌ها و مخرج‌ها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۳۷۸) است. بدون «سایر»، مخرج ۳۷۵ شعر می‌شود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۳۳۲٬۲۲۴) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۱۰۰٪ از ۳۷۸ شعر (غیر نثر).
محدودیت‌ها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک