اثر انگشت ادبی عبید زاکانی
شمارشهایی ساده از متن شعرهای عبید زاکانی که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژههایی بیشتر تکرار شدهاند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که میتوانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۲۸۰
- ۲۷۸ شعر، ۲ نثر
- بیت
- ۳٬۰۱۸
- در ۲۷۸ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۴۰٬۱۴۶
- ۶٬۶۳۲ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۸۳
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالبها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۲۸۰). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار میروید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
| قالب | تعداد | سهم از همهٔ شعرها | خواندن |
|---|---|---|---|
| غزل | ۱۱۲ | ۴۰٪ | دیوان اشعار |
| قصیده | ۴۳ | ۱۵٫۴٪ | دیوان اشعار |
| مثنوی | ۲۸ | ۱۰٪ | عشاقنامه |
| رباعی | ۵۱ | ۱۸٫۲٪ | دیوان اشعار |
| قطعه | ۲۶ | ۹٫۳٪ | دیوان اشعار |
| نثر | ۲ | ۰٫۷٪ | اخلاق الاشراف |
| سایر قالبها | ۱۸ | ۶٫۴٪ | اخلاق الاشراف |
| جمع | ۲۸۰ | ۱۰۰٪ |
هر شعر چند بیت دارد؟
بیتهای هر شعر شمرده شده است. ۲۷۸ شعر دستکم یک بیت دارند و در نمودار آمدهاند؛ ۲ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده میشوند.
- میانگین: ۱۰٫۸۶ بیت
- میانه: ۷ بیت
- کوتاهترین: ۱
- بلندترین: ۹۵ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۵ | ۱٫۸٪ |
| ۲ | ۶۲ | ۲۲٫۳٪ |
| ۳ تا ۴ | ۱۰ | ۳٫۶٪ |
| ۵ تا ۸ | ۱۱۵ | ۴۱٫۴٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۳۲ | ۱۱٫۵٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۳۸ | ۱۳٫۷٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۱۳ | ۴٫۷٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۳ | ۱٫۱٪ |
| بدون بیت | ۲ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۴۰٬۱۴۶ واژه (با تکرار) و ۶٬۶۳۲ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرفهای ربط، ضمیرها و صرفهای ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شدهاند و از ۲۶٬۴۳۲ واژهٔ محتوایی پرتکرارترینها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جستوجو میرود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۸۳۴ (۱٬۹۱۷ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- دل۲۸۳ بار
- سر۱۶۸ بار
- جهان۱۵۱ بار
- جان۱۴۶ بار
- دارد۱۴۳ بار
- دست۱۴۰ بار
- عبید۱۳۵ بار
- باد۱۲۲ بار
- روی۱۱۱ بار
- پیش۱۰۳ بار
- دولت۱۰۰ بار
- عشق۱۰۰ بار
- گل۹۹ بار
- باز۹۶ بار
- چشم۹۰ بار
- غم۸۴ بار
- شاه۸۱ بار
- خوش۸۰ بار
- روز۷۶ بار
- کار۷۳ بار
- زلف۷۱ بار
- فلک۷۱ بار
- جز۷۰ بار
- اند۶۹ بار
جدول واژههای پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژههای محتوایی |
|---|---|---|---|
| دل | ۲۸۳ | ۷۰٫۴۹ | ۱٫۰۷٪ |
| سر | ۱۶۸ | ۴۱٫۸۵ | ۰٫۶۴٪ |
| جهان | ۱۵۱ | ۳۷٫۶۱ | ۰٫۵۷٪ |
| جان | ۱۴۶ | ۳۶٫۳۷ | ۰٫۵۵٪ |
| دارد | ۱۴۳ | ۳۵٫۶۲ | ۰٫۵۴٪ |
| دست | ۱۴۰ | ۳۴٫۸۷ | ۰٫۵۳٪ |
| عبید | ۱۳۵ | ۳۳٫۶۳ | ۰٫۵۱٪ |
| باد | ۱۲۲ | ۳۰٫۳۹ | ۰٫۴۶٪ |
| روی | ۱۱۱ | ۲۷٫۶۵ | ۰٫۴۲٪ |
| پیش | ۱۰۳ | ۲۵٫۶۶ | ۰٫۳۹٪ |
| دولت | ۱۰۰ | ۲۴٫۹۱ | ۰٫۳۸٪ |
| عشق | ۱۰۰ | ۲۴٫۹۱ | ۰٫۳۸٪ |
| گل | ۹۹ | ۲۴٫۶۶ | ۰٫۳۷٪ |
| باز | ۹۶ | ۲۳٫۹۱ | ۰٫۳۶٪ |
| چشم | ۹۰ | ۲۲٫۴۲ | ۰٫۳۴٪ |
| غم | ۸۴ | ۲۰٫۹۲ | ۰٫۳۲٪ |
| شاه | ۸۱ | ۲۰٫۱۸ | ۰٫۳۱٪ |
| خوش | ۸۰ | ۱۹٫۹۳ | ۰٫۳٪ |
| روز | ۷۶ | ۱۸٫۹۳ | ۰٫۲۹٪ |
| کار | ۷۳ | ۱۸٫۱۸ | ۰٫۲۸٪ |
| زلف | ۷۱ | ۱۷٫۶۹ | ۰٫۲۷٪ |
| فلک | ۷۱ | ۱۷٫۶۹ | ۰٫۲۷٪ |
| جز | ۷۰ | ۱۷٫۴۴ | ۰٫۲۶٪ |
| اند | ۶۹ | ۱۷٫۱۹ | ۰٫۲۶٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۲۶۴ از ۲۷۸ شعر (۹۵٪). از ۱۷ وزن ثبتشده، پرشمارترینها آمده است.
| وزن (بهگونهٔ ثبتشده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | ۵۲ | ۱۹٫۷٪ |
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | ۵۱ | ۱۹٫۳٪ |
| مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | ۵۰ | ۱۸٫۹٪ |
| مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | ۳۱ | ۱۱٫۷٪ |
| فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | ۲۴ | ۹٫۱٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | ۱۲ | ۴٫۵٪ |
| فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ۱۰ | ۳٫۸٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | ۹ | ۳٫۴٪ |
| وزنهای دیگر (۹ وزن) | ۲۵ | ۹٫۵٪ |
روش، تعریفها و محدودیتها
تعریفها و مخرجها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبتشده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیببند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهمها همیشه شمار همهٔ شعرها (۲۸۰) است. بدون «سایر»، مخرج ۲۶۲ شعر میشود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطحبالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمیآید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسانسازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیمفاصله؛ عددها و نشانهها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژهای دستکم دو حرفی که در فهرست ایستواژهها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژهها (۴۰٬۱۴۶) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژههای متفاوت ÷ شمار واژهها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسهشان چیده شدهاند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکرههای کوچکوبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبتشده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۹۵٪ از ۲۷۸ شعر (غیر نثر).
محدودیتها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شدهاند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخههای دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیمفاصله مرز واژه حساب میشود (مثلاً «میروم» دو واژه است)، و املای واژهها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسانسازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالبها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالبهای نامبرده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۲۶۴ از ۲۷۸ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستیآزمایی نشده است.
- بندهای نثر (مثلاً توضیحهای میان شعرها) در شمار بیتها و واژهها نیامدهاند تا نثر و شعر با هم آمیخته نشوند.
فهرست کامل ایستواژهها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک
بازگشت به صفحهٔ عبید زاکانی و آثار او ‹ · روش تحریریه · گزارش خطا
