اثر انگشت ادبی سعدی
شمارشهایی ساده از متن شعرهای سعدی که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژههایی بیشتر تکرار شدهاند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که میتوانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۲٬۰۱۰
- ۱٬۹۹۴ شعر، ۱۶ نثر
- بیت
- ۱۶٬۵۴۴
- در ۱٬۹۹۴ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۲۲۴٬۲۴۴
- ۱۹٬۱۳۱ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۶۷
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالبها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۲٬۰۱۰). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار میروید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
| قالب | تعداد | سهم از همهٔ شعرها | خواندن |
|---|---|---|---|
| غزل | ۷۱۰ | ۳۵٫۳٪ | دیوان اشعار |
| قصیده | ۶۳ | ۳٫۱٪ | مواعظ |
| مثنوی | ۳۱۸ | ۱۵٫۸٪ | بوستان |
| رباعی | ۲۰۶ | ۱۰٫۲٪ | دیوان اشعار |
| قطعه | ۲۷۷ | ۱۳٫۸٪ | مواعظ |
| نثر | ۱۶ | ۰٫۸٪ | گلستان |
| سایر قالبها | ۴۲۰ | ۲۰٫۹٪ | گلستان |
| جمع | ۲٬۰۱۰ | ۱۰۰٪ |
هر شعر چند بیت دارد؟
بیتهای هر شعر شمرده شده است. ۱٬۹۹۴ شعر دستکم یک بیت دارند و در نمودار آمدهاند؛ ۱۶ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده میشوند.
- میانگین: ۸٫۳ بیت
- میانه: ۷ بیت
- کوتاهترین: ۱
- بلندترین: ۲۵۱ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۱۶۰ | ۸٪ |
| ۲ | ۵۴۲ | ۲۷٫۲٪ |
| ۳ تا ۴ | ۱۴۵ | ۷٫۳٪ |
| ۵ تا ۸ | ۲۹۳ | ۱۴٫۷٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۶۹۲ | ۳۴٫۷٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۱۱۴ | ۵٫۷٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۳۸ | ۱٫۹٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۱۰ | ۰٫۵٪ |
| بدون بیت | ۱۶ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۲۲۴٬۲۴۴ واژه (با تکرار) و ۱۹٬۱۳۱ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرفهای ربط، ضمیرها و صرفهای ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شدهاند و از ۱۳۹٬۴۹۰ واژهٔ محتوایی پرتکرارترینها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جستوجو میرود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۶۷۲ (۱٬۸۳۶ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- دل۱٬۲۹۶ بار
- سر۱٬۲۹۰ بار
- دست۱٬۱۳۸ بار
- روی۸۹۰ بار
- دوست۷۶۷ بار
- سعدی۶۷۳ بار
- جان۵۶۹ بار
- گفت۵۵۱ بار
- پیش۵۴۸ بار
- ست۵۴۶ بار
- کس۵۴۲ بار
- چشم۵۳۸ بار
- عشق۵۲۶ بار
- روز۴۶۹ بار
- آید۴۴۸ بار
- کسی۴۱۴ بار
- پای۴۰۸ بار
- نباشد۳۸۵ بار
- باز۳۷۸ بار
- گل۳۶۹ بار
- جهان۳۶۷ بار
- شب۳۶۶ بار
- نظر۳۶۱ بار
- یکی۳۵۶ بار
جدول واژههای پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژههای محتوایی |
|---|---|---|---|
| دل | ۱٬۲۹۶ | ۵۷٫۷۹ | ۰٫۹۳٪ |
| سر | ۱٬۲۹۰ | ۵۷٫۵۳ | ۰٫۹۲٪ |
| دست | ۱٬۱۳۸ | ۵۰٫۷۵ | ۰٫۸۲٪ |
| روی | ۸۹۰ | ۳۹٫۶۹ | ۰٫۶۴٪ |
| دوست | ۷۶۷ | ۳۴٫۲ | ۰٫۵۵٪ |
| سعدی | ۶۷۳ | ۳۰٫۰۱ | ۰٫۴۸٪ |
| جان | ۵۶۹ | ۲۵٫۳۷ | ۰٫۴۱٪ |
| گفت | ۵۵۱ | ۲۴٫۵۷ | ۰٫۴٪ |
| پیش | ۵۴۸ | ۲۴٫۴۴ | ۰٫۳۹٪ |
| ست | ۵۴۶ | ۲۴٫۳۵ | ۰٫۳۹٪ |
| کس | ۵۴۲ | ۲۴٫۱۷ | ۰٫۳۹٪ |
| چشم | ۵۳۸ | ۲۳٫۹۹ | ۰٫۳۹٪ |
| عشق | ۵۲۶ | ۲۳٫۴۶ | ۰٫۳۸٪ |
| روز | ۴۶۹ | ۲۰٫۹۱ | ۰٫۳۴٪ |
| آید | ۴۴۸ | ۱۹٫۹۸ | ۰٫۳۲٪ |
| کسی | ۴۱۴ | ۱۸٫۴۶ | ۰٫۳٪ |
| پای | ۴۰۸ | ۱۸٫۱۹ | ۰٫۲۹٪ |
| نباشد | ۳۸۵ | ۱۷٫۱۷ | ۰٫۲۸٪ |
| باز | ۳۷۸ | ۱۶٫۸۶ | ۰٫۲۷٪ |
| گل | ۳۶۹ | ۱۶٫۴۶ | ۰٫۲۶٪ |
| جهان | ۳۶۷ | ۱۶٫۳۷ | ۰٫۲۶٪ |
| شب | ۳۶۶ | ۱۶٫۳۲ | ۰٫۲۶٪ |
| نظر | ۳۶۱ | ۱۶٫۱ | ۰٫۲۶٪ |
| یکی | ۳۵۶ | ۱۵٫۸۸ | ۰٫۲۶٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۱٬۵۹۸ از ۱٬۹۹۴ شعر (۸۰٫۱٪). از ۲۷ وزن ثبتشده، پرشمارترینها آمده است.
| وزن (بهگونهٔ ثبتشده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | ۲۴۷ | ۱۵٫۵٪ |
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | ۲۲۵ | ۱۴٫۱٪ |
| مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | ۲۲۳ | ۱۴٪ |
| فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | ۱۴۰ | ۸٫۸٪ |
| فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ۱۴۰ | ۸٫۸٪ |
| مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | ۱۱۵ | ۷٫۲٪ |
| مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | ۹۲ | ۵٫۸٪ |
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | ۵۸ | ۳٫۶٪ |
| وزنهای دیگر (۱۹ وزن) | ۳۵۸ | ۲۲٫۴٪ |
روش، تعریفها و محدودیتها
تعریفها و مخرجها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبتشده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیببند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهمها همیشه شمار همهٔ شعرها (۲٬۰۱۰) است. بدون «سایر»، مخرج ۱٬۵۹۰ شعر میشود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطحبالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمیآید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسانسازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیمفاصله؛ عددها و نشانهها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژهای دستکم دو حرفی که در فهرست ایستواژهها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژهها (۲۲۴٬۲۴۴) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژههای متفاوت ÷ شمار واژهها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسهشان چیده شدهاند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکرههای کوچکوبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبتشده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۸۰٫۱٪ از ۱٬۹۹۴ شعر (غیر نثر).
محدودیتها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شدهاند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخههای دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیمفاصله مرز واژه حساب میشود (مثلاً «میروم» دو واژه است)، و املای واژهها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسانسازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالبها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالبهای نامبرده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۱٬۵۹۸ از ۱٬۹۹۴ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستیآزمایی نشده است.
- بندهای نثر (مثلاً توضیحهای میان شعرها) در شمار بیتها و واژهها نیامدهاند تا نثر و شعر با هم آمیخته نشوند.
فهرست کامل ایستواژهها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک
