غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۷۲ حافظ

شاعر
حافظ
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

باز آی و دلِ تنگِ مرا مونس جان باش

وین سوخته را مَحرَمِ اسرارِ نهان باش

۱

زان باده که در میکدهٔ عشق فروشند

ما را دو سه ساغر بده و گو رمضان باش

۲

در خرقه چو آتش زدی ای عارفِ سالِک

جهدی کن و سرحلقهٔ رندانِ جهان باش

۳

دلدار که گفتا به تواَم دل نگران است

گو می‌رسم اینک به سلامت، نگران باش

۴

خون شد دلم از حسرتِ آن لعلِ روان‌بخش

ای دُرجِ محبّت به همان مُهر و نشان باش

۵

تا بر دلش از غصه غباری نَنِشیند

ای سیلِ سرشک از عقبِ نامه روان باش

۶

حافظ که هوس می‌کندش جامِ جهان‌بین

گو در نظرِ آصفِ جمشید‌مکان باش

۷

واژگان دشوار

عارف
کسی که به شناخت حق دست یافته یا در پی آن است؛ صاحب معرفت.
سالک
رهرو راه عرفان؛ کسی که در مسیر شناخت حق پیش می‌رود.

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: باشقافیه: ـان۷ از ۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«باش» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. باشباش
  2. فروشندباش
  3. سالکباش
  4. استباش
  5. روان‌بخشباش
  6. ننشیندباش
  7. جهان‌بینباش

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

فال حافظ

با نیت دل، از دیوان فال بگیرید

تعبیر کوتاه این غزل (برداشتی ادبی، نه پیشگویی)

فال از دلتنگی و اشتیاق به نزدیکی و همدلی می‌گوید. دلِ نگران را با صبر و امید آرام کن و در برابر غم، از پایداری و دگرگونی درونی غافل نباش؛ بازگشت و گشایش خواسته‌ای است، نه امری قطعی.

نیت کن و فال بگیر

دربارهٔ حافظ

۶۹۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۹۵ شعر) قرار دارد.