غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۰۴ حافظ

شاعر
حافظ
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

دارایِ جهان نصرتِ دین خسروِ کامل

یَحیَی بنِ مُظَفَّر مَلِکِ عالمِ عادل

۱

ای درگهِ اسلام پناهِ تو گشاده

بر رویِ زمین روزنهٔ جان و دَرِ دل

۲

تعظیمِ تو بر جان و خِرَد واجب و لازم

اِنعام تو بر کون و مکان فایض و شامل

۳

روزِ ازل از کِلکِ تو یک قطره سیاهی

بر رویِ مَه افتاد که شد حلِّ مسائل

۴

خورشید چو آن خالِ سیَه دید، به دل گفت

ای کاج که من بودَمی آن هندویِ مقبل

۵

شاها فلک از بزمِ تو در رقص و سَماع است

دستِ طَرَب از دامنِ این زمزمه مَگسِل

۶

مِی نوش و جهان بخش که از زلفِ کمندت

شد گردنِ بدخواه گرفتار سَلاسِل

۷

دورِ فلکی یکسَره بر مَنْهَجِ عدل است

خوش باش که ظالم نَبَرد راه به منزل

۸

حافظ قلمِ شاه جهان مُقسِمِ رزق است

از بهرِ معیشت مَکُن اندیشهٔ باطل

۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـل۹ از ۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است

پایان مصرع‌ها

  1. کاملعادل
  2. گشادهدل
  3. لازمشامل
  4. سیاهیمسائل
  5. گفتمقبل
  6. استمگسل
  7. کمندتسلاسل
  8. استمنزل
  9. استباطل

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

فال حافظ

با نیت دل، از دیوان فال بگیرید

تعبیر کوتاه این غزل (برداشتی ادبی، نه پیشگویی)

فال به آرامش و امید دعوت می‌کند: به جای گرفتارشدن در نگرانیِ معیشت، به دادگری و پشتیبانی دل ببند و از شادیِ اکنون بهره ببر. این پیام وعدهٔ قطعیِ گشایش نیست، بلکه دعوتی به خوش‌بینی و پرهیز از دلواپسی بیهوده است.

نیت کن و فال بگیر

دربارهٔ حافظ

۶۹۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۹۵ شعر) قرار دارد.