اثر انگشت ادبی خیام
شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای خیام که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۴۳۵
- ۳۹۱ شعر، ۴۴ نثر
- بیت
- ۷۸۱
- در ۳۹۱ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۱۱٬۱۸۰
- ۲٬۰۴۶ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۲۷۷
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۴۳۵). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
هر شعر چند بیت دارد؟
بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۳۹۱ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۴۴ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.
- میانگین: ۲ بیت
- میانه: ۲ بیت
- کوتاه‌ترین: ۱
- بلندترین: ۲ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۱ | ۰٫۳٪ |
| ۲ | ۳۹۰ | ۹۹٫۷٪ |
| ۳ تا ۴ | ۰ | ۰٪ |
| ۵ تا ۸ | ۰ | ۰٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۰ | ۰٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۰ | ۰٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۰ | ۰٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۰ | ۰٪ |
| بدون بیت | ۴۴ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۱۱٬۱۸۰ واژه (با تکرار) و ۲٬۰۴۶ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۶٬۵۵۶ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۲۷۷۲ (۱٬۳۸۶ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- خاک۶۷ بار
- ست۵۹ بار
- دل۵۲ بار
- عمر۵۱ بار
- کوزه۵۰ بار
- خوش۴۹ بار
- سر۴۹ بار
- جهان۴۸ بار
- باده۴۳ بار
- دست۴۱ بار
- گل۴۱ بار
- کس۳۸ بار
- سبزه۳۳ بار
- پیش۳۳ بار
- خور۳۲ بار
- غم۳۲ بار
- فلک۳۱ بار
- جام۳۰ بار
- چرخ۲۹ بار
- باز۲۷ بار
- جز۲۷ بار
- دو۲۷ بار
- اند۲۶ بار
- باش۲۶ بار
جدول واژه‌های پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژه‌های محتوایی |
|---|---|---|---|
| خاک | ۶۷ | ۵۹٫۹۳ | ۱٫۰۲٪ |
| ست | ۵۹ | ۵۲٫۷۷ | ۰٫۹٪ |
| دل | ۵۲ | ۴۶٫۵۱ | ۰٫۷۹٪ |
| عمر | ۵۱ | ۴۵٫۶۲ | ۰٫۷۸٪ |
| کوزه | ۵۰ | ۴۴٫۷۲ | ۰٫۷۶٪ |
| خوش | ۴۹ | ۴۳٫۸۳ | ۰٫۷۵٪ |
| سر | ۴۹ | ۴۳٫۸۳ | ۰٫۷۵٪ |
| جهان | ۴۸ | ۴۲٫۹۳ | ۰٫۷۳٪ |
| باده | ۴۳ | ۳۸٫۴۶ | ۰٫۶۶٪ |
| دست | ۴۱ | ۳۶٫۶۷ | ۰٫۶۳٪ |
| گل | ۴۱ | ۳۶٫۶۷ | ۰٫۶۳٪ |
| کس | ۳۸ | ۳۳٫۹۹ | ۰٫۵۸٪ |
| سبزه | ۳۳ | ۲۹٫۵۲ | ۰٫۵٪ |
| پیش | ۳۳ | ۲۹٫۵۲ | ۰٫۵٪ |
| خور | ۳۲ | ۲۸٫۶۲ | ۰٫۴۹٪ |
| غم | ۳۲ | ۲۸٫۶۲ | ۰٫۴۹٪ |
| فلک | ۳۱ | ۲۷٫۷۳ | ۰٫۴۷٪ |
| جام | ۳۰ | ۲۶٫۸۳ | ۰٫۴۶٪ |
| چرخ | ۲۹ | ۲۵٫۹۴ | ۰٫۴۴٪ |
| باز | ۲۷ | ۲۴٫۱۵ | ۰٫۴۱٪ |
| جز | ۲۷ | ۲۴٫۱۵ | ۰٫۴۱٪ |
| دو | ۲۷ | ۲۴٫۱۵ | ۰٫۴۱٪ |
| اند | ۲۶ | ۲۳٫۲۶ | ۰٫۴٪ |
| باش | ۲۶ | ۲۳٫۲۶ | ۰٫۴٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۳۲۱ از ۳۹۱ شعر (۸۲٫۱٪).
| وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | ۳۲۱ | ۱۰۰٪ |
روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها
تعریف‌ها و مخرج‌ها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۴۳۵) است. بدون «سایر»، مخرج ۴۳۴ شعر می‌شود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۱۱٬۱۸۰) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۸۲٫۱٪ از ۳۹۱ شعر (غیر نثر).
محدودیت‌ها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۳۲۱ از ۳۹۱ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
- بندهای نثر (مثلاً توضیح‌های میان شعرها) در شمار بیت‌ها و واژه‌ها نیامده‌اند تا نثر و شعر با هم آمیخته نشوند.
فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک