ساخت طوماری به نام هر یکی
نقش هر طومار‌ْ دیگر مَسلکی
۱حُکم‌های هر یکی نوعی دگر
این خلاف‌ِ آن ز پایان تا به سَر
۲در یکی راهِ ریاضت را و جوع
رکن توبه کرده و شرط رجوع
۳در یکی گفته ریاضت سود نیست
اندرین ره مَخلَصی جز جود نیست
۴در یکی گفته که جوع و جود تو
شِرک باشد از تو با معبود تو
۵جز توکّل جز که تسلیمِ تمام
در غم و راحت همه مکر‌ست و دام
۶در یکی گفته که واجب خدمتست
ور نه اندیشهٔ توکّل تُهمتَست
۷در یکی گفته که امر و نهی‌هاست
بهر کردن نیست، شرحِ عجزِ ماست
۸تا که عجزِ خود بینیم اندر آن
قدرت او را بدانیم آن زمان
۹در یکی گفته که عجز خود مبین
کفر‌ِ نعمت کردن است آن عجز‌ْ هین
۱۰قدرت خود بین که این قدرت ازوست
قدرت‌ِ تو نعمت‌ِ او دان که هوست
۱۱در یکی گفته کزین دو بَر گذر
بُت بود هر چه بگنجد در نظر
۱۲در یکی گفته مکُش این شمع را
کاین نظر چون شمع آمد جمع را
۱۳از نظر چون بگذری و از خیال
کُشته‌باشی نیم‌شب شمع‌ِ وصال
۱۴در یکی گفته بکُش باکی مدار
تا عوض بینی نظر را صد هزار
۱۵که ز کُشتن شمع‌ِ جان افزون شود
لیلی‌ات از صبرِ تو مجنون شود
۱۶ترک دنیا هر که کرد از زُهدِ خویش
بیش آید پیش او دنیا و بیش
۱۷در یکی گفته که آنچت داد حق
بر تو شیرین کرد در ایجادْ حق
۱۸بر تو آسان کرد و خَوش آن را بگیر
خویشتن را در مَیفکن در زحیر
۱۹در یکی گفته که بگذار آن‌ِ خوَد
کان قبول طبع تو رَد‌َّست و بَد
۲۰راه‌های مختلف آسان شدست
هر یکی را ملّتی چون جان شدست
۲۱گر میّسر کردنِ حق ره بُدی
هر جهود و گبر ازو آگه بُدی
۲۲در یکی گفته میسّر آن بود
که حیاتِ دل غذای جان بود
۲۳هر‌چه ذوقِ طبع باشد، چون گذشت
بَر نه آرَد همچو شوره رَیع و کشت
۲۴جز پشیمانی نباشد رَیع او
جز خسارت پیش نارد بَیع او
۲۵آن میسَّر نبود اندر عاقبت
نام او باشد معسَّر عاقبت
۲۶تو معسّر از میسّر بازدان
عاقبت بنگر جمال این و آن
۲۷در یکی گفته که استادی طلب
عاقبت‌بینی نیابی در حسب
۲۸عاقبت دیدند هر گون ملّتی
لاجرم گشتند اسیر زلّتی
۲۹عاقبت‌دیدن نباشد دست‌باف
ورنه کی بودی ز دین‌ها اختلاف
۳۰در یکی گفته که اُستا هم توی
زانک استا را شناسا هم توی
۳۱مرد باش و سُخرهٔ مردان مشو
رو سَر خود گیر و سرگردان مشو
۳۲در یکی گفته که «این جمله یکیست
هر که او دو بیند احوَل مردکی‌ست
۳۳در یکی گفته که صد یک چون بود
این کی اندیشد مگر مجنون بود
۳۴هر یکی قولیست ضِدّ هم‌دگر
چون یکی باشد یکی زهر و شکر
۳۵تا ز زهر و از شکر در نگذری
کی تو از گلزار وحدت بو بری
۳۶این نمط وین نوع دَه طومار و دو
بر نوشت آن دین عیسی را عَدو
۳۷
