اثر انگشت ادبی رودکی
شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای رودکی که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۵۳۹
- ۵۳۹ شعر، ۰ نثر
- بیت
- ۱٬۰۴۹
- در ۵۳۹ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۱۳٬۸۵۷
- ۳٬۸۳۴ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۶۹
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۵۳۹). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
| قالب | تعداد | سهم از همهٔ شعرها | خواندن |
|---|---|---|---|
| غزل | ۱ | ۰٫۲٪ | قصاید و قطعات |
| قصیده | ۱۲۶ | ۲۳٫۴٪ | قصاید و قطعات |
| مثنوی | ۱۹۵ | ۳۶٫۲٪ | مثنوی‌ها |
| رباعی | ۳۷ | ۶٫۹٪ | رباعیات |
| قطعه | ۲ | ۰٫۴٪ | قصاید و قطعات |
| سایر قالب‌ها | ۱۷۸ | ۳۳٪ | ابیات پراکنده |
| جمع | ۵۳۹ | ۱۰۰٪ |
هر شعر چند بیت دارد؟
بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۵۳۹ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۰ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.
- میانگین: ۱٫۹۵ بیت
- میانه: ۱ بیت
- کوتاه‌ترین: ۱
- بلندترین: ۹۴ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۳۵۵ | ۶۵٫۹٪ |
| ۲ | ۱۱۸ | ۲۱٫۹٪ |
| ۳ تا ۴ | ۳۷ | ۶٫۹٪ |
| ۵ تا ۸ | ۲۲ | ۴٫۱٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۴ | ۰٫۷٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۱ | ۰٫۲٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۱ | ۰٫۲٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۱ | ۰٫۲٪ |
| بدون بیت | ۰ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۱۳٬۸۵۷ واژه (با تکرار) و ۳٬۸۳۴ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۸٬۷۷۶ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۶۸۸ (۱٬۸۴۴ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- دل۶۱ بار
- دو۵۰ بار
- جهان۴۹ بار
- باز۴۶ بار
- روی۴۵ بار
- آید۴۱ بار
- آمد۳۷ بار
- جان۳۷ بار
- سر۳۷ بار
- باد۳۴ بار
- آب۳۱ بار
- غم۳۰ بار
- ست۲۹ بار
- یکی۲۹ بار
- کس۲۸ بار
- روز۲۷ بار
- کار۲۷ بار
- گه۲۷ بار
- زیر۲۶ بار
- پیش۲۶ بار
- بد۲۵ بار
- چشم۲۵ بار
- دست۲۴ بار
- گل۲۴ بار
جدول واژه‌های پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژه‌های محتوایی |
|---|---|---|---|
| دل | ۶۱ | ۴۴٫۰۲ | ۰٫۷٪ |
| دو | ۵۰ | ۳۶٫۰۸ | ۰٫۵۷٪ |
| جهان | ۴۹ | ۳۵٫۳۶ | ۰٫۵۶٪ |
| باز | ۴۶ | ۳۳٫۲ | ۰٫۵۲٪ |
| روی | ۴۵ | ۳۲٫۴۷ | ۰٫۵۱٪ |
| آید | ۴۱ | ۲۹٫۵۹ | ۰٫۴۷٪ |
| آمد | ۳۷ | ۲۶٫۷ | ۰٫۴۲٪ |
| جان | ۳۷ | ۲۶٫۷ | ۰٫۴۲٪ |
| سر | ۳۷ | ۲۶٫۷ | ۰٫۴۲٪ |
| باد | ۳۴ | ۲۴٫۵۴ | ۰٫۳۹٪ |
| آب | ۳۱ | ۲۲٫۳۷ | ۰٫۳۵٪ |
| غم | ۳۰ | ۲۱٫۶۵ | ۰٫۳۴٪ |
| ست | ۲۹ | ۲۰٫۹۳ | ۰٫۳۳٪ |
| یکی | ۲۹ | ۲۰٫۹۳ | ۰٫۳۳٪ |
| کس | ۲۸ | ۲۰٫۲۱ | ۰٫۳۲٪ |
| روز | ۲۷ | ۱۹٫۴۸ | ۰٫۳۱٪ |
| کار | ۲۷ | ۱۹٫۴۸ | ۰٫۳۱٪ |
| گه | ۲۷ | ۱۹٫۴۸ | ۰٫۳۱٪ |
| زیر | ۲۶ | ۱۸٫۷۶ | ۰٫۳٪ |
| پیش | ۲۶ | ۱۸٫۷۶ | ۰٫۳٪ |
| بد | ۲۵ | ۱۸٫۰۴ | ۰٫۲۸٪ |
| چشم | ۲۵ | ۱۸٫۰۴ | ۰٫۲۸٪ |
| دست | ۲۴ | ۱۷٫۳۲ | ۰٫۲۷٪ |
| گل | ۲۴ | ۱۷٫۳۲ | ۰٫۲۷٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۵۰۶ از ۵۳۹ شعر (۹۳٫۹٪). از ۳۰ وزن ثبت‌شده، پرشمارترین‌ها آمده است.
| وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | ۱۱۸ | ۲۳٫۳٪ |
| فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ۷۹ | ۱۵٫۶٪ |
| فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | ۵۴ | ۱۰٫۷٪ |
| مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | ۴۵ | ۸٫۹٪ |
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | ۳۸ | ۷٫۵٪ |
| مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | ۲۴ | ۴٫۷٪ |
| مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | ۲۱ | ۴٫۲٪ |
| مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف) | ۲۱ | ۴٫۲٪ |
| وزن‌های دیگر (۲۲ وزن) | ۱۰۶ | ۲۰٫۹٪ |
روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها
تعریف‌ها و مخرج‌ها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۵۳۹) است. بدون «سایر»، مخرج ۳۶۱ شعر می‌شود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۱۳٬۸۵۷) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۹۳٫۹٪ از ۵۳۹ شعر (غیر نثر).
محدودیت‌ها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۵۰۶ از ۵۳۹ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک