غزلیات

غزل شمارهٔ ۴۲ صائب

شاعر
صائب
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

مد احسان است بسم الله دیوان صبح را

ره به مضمون می توان بردن ز عنوان صبح را

۱

صادقان را بهر روزی زحمتی در کار نیست

کز تنور سرد، گرم آید برون نان صبح را

۲

گرچه در ابر سفید امید باران کمترست

فیض می بارد ز سیما همچو باران صبح را

۳

می زداید گریه از آیینه دل تیرگی

اشک انجم می نماید پاکدامان صبح را

۴

با دل پر خون، دهن از شکوه بستن مشکل است

می کند پاس نفس از سینه چاکان صبح را

۵

چون گرانخوابان غفلت را به دام احیا کند؟

نیست گر شور قیامت در نمکدان صبح را

۶

چون سبک مغزان فریب خنده شادی مخور

کز شفق رنگین به خون شد روی خندان صبح را

۷

قدر تیغ مهر را روشندلان دانند چیست

کرد شادی مرگ، یک زخم نمایان صبح را

۸

داغ عشق از صفحه سیمای عاشق ظاهرست

مهر چون ماند نهان در زیر دامان صبح را؟

۹

از رفوی سینه ما بگذر ای ناصح، که زخم

می شود از بخیه انجم نمایان صبح را

۱۰

با نگاه دور قانع شو که با این قرب نیست

بهره ای جز آه سرد از مهر تابان صبح را

۱۱

حسن هم در پرده ناموس می ماند نهان

می کشد خورشید اگر سر در گریبان صبح را

۱۲

خواب غفلت از سحرخیزی حجاب ما شده است

نیست ورنه کوتهی در مد احسان صبح را

۱۳

تا نفس را راست می سازد درین ظلمت سرا

مهر بر لب می زند خورشید تابان صبح را

۱۴

راستی روشنگر دل می شود آخر، که صدق

رو سفید آورد بیرون از شبستان صبح را

۱۵

راستان را نیست روزی گر ز خون دل، چرا

می شود صائب به خون تر از شفق نان صبح را؟

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: صبح راقافیه: ـان۱۶ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«صبح را» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. رارا
  2. نیسترا
  3. کمترسترا
  4. تیرگیرا
  5. استرا
  6. کندرا
  7. مخوررا
  8. چیسترا
  9. ظاهرسترا
  10. زخمرا
  11. نیسترا
  12. نهانرا
  13. استرا
  14. سرارا

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ صائب

۹٬۸۷۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶٬۹۹۵ شعر) قرار دارد.