غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۸۵ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

در جنون گر نگسلد پیمان فرمان ناله‌ام

بعد ازین‌، این نُه فلک گوی است و چوگان ناله‌ام

۱

هر نگه مدّی به خون پیچیدهٔ صد آرزوست

هوش کو تا بشنود از چشم حیران ناله‌ام

۲

مستیِ حسن و جنونِ عشق از جامِ من است

در گلستان رنگم و در عندلیبان ناله‌ام

۳

بس‌که خون آرزو در پردهٔ دل ریختم

گرچه زخمی بود هر جا شد نمایان ناله‌ام

۴

عمرها شد در سواد بیکسی دارم وطن

آه اگر نبود چراغ این شبستان ناله‌ام

۵

ساز و برگِ عافیت یکبارم از خود رفتن است

چون نفس‌ گر می‌شود کارم به سامان، ناله‌ام

۶

هیچ جا از عضو امکان قابل تأثیر نیست

روزگاری شد که می‌گردد پریشان ناله‌ام

۷

پوست از تن رفت و مغز از استخوان‌، اما هنوز

برنمی‌دارد چو نی دست از گریبان ناله‌ام

۸

گرد من از عالم پرواز عنقا هم گذشت

تا کجا خواهد رساند این خانه ویران ناله‌ام

۹

گر به دامان ادب فرسود پایم باک نیست

گاه گاهی می‌کشد تا کوی جانان ناله‌ام

۱۰

مژده‌ای آسودگی کز یک تپیدن چون سپند

من شدم خاکستر و پیچید دامان ناله‌ام

۱۱

بیدل از عجزم زبان درد دل فهمیدنی‌ست

بی‌تکلف چون نگاه ناتوانان ناله‌ام

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ناله‌امقافیه: ـان۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ناله‌ام» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. ناله‌امناله‌ام
  2. آرزوستناله‌ام
  3. استناله‌ام
  4. ریختمناله‌ام
  5. وطنناله‌ام
  6. استناله‌ام
  7. نیستناله‌ام
  8. هنوزناله‌ام
  9. گذشتناله‌ام
  10. نیستناله‌ام
  11. سپندناله‌ام
  12. فهمیدنی‌ستناله‌ام

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.