غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۷۸ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

زهی سودایی شوق تو مذهب‌ها و مشرب‌ها

به یادت آسمان سیر تپیدن جوش یارب‌ها

۱

مبادا از سرم کم سایهٔ سودای گیسویت

چو مو نشو و نمایی دیده‌ام در پردهٔ شب‌ها

۲

جدا از اشک شد چشم سراب دشت حیرانی

همان خمیازهٔ خشکی‌ست بی‌اطفال‌، مکتب‌ها

۳

بس است از دود دل‌، جوهرفروش آیینهٔ داغم

به غیر از شام مژگانی ندارد چشم کوکب‌ها

۴

به خاموشی توان شد ایمن از ایذای کج‌بحثان

نفس دزدیدن است اینجا فسون نیش عقرب‌ها

۵

به منع اضطراب عاشقان زحمت مکش ناصح

که آتش زندگی دارد به قدر شوخی تب‌ها

۶

چو آهنگ جرس ما و سبکروحانه جولانی

که از یک نعره‌وارش می‌تپد آغوش قالب‌ها

۷

عمارت غیر چین دامن صحرا نمی‌باشد

ز تنگی‌های مذهب این‌قدر بالید مشرب‌ها

۸

زبان در کام پیچیدم‌، وداع گفتگو کردم

سخن را پردهٔ رخصت بود بربستن لب‌ها

۹

بهار بی‌نشان عالم نومیدی‌ام بیدل

سر غم می‌تون کرد از شکست رنگ مطلب‌ها

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: هاقافیه: ـب۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ها» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. مشرب‌هایارب‌ها
  2. گیسویتشب‌ها
  3. حیرانیمکتب‌ها
  4. داغمکوکب‌ها
  5. کج‌بحثانعقرب‌ها
  6. ناصحتب‌ها
  7. جولانیقالب‌ها
  8. نمی‌باشدمشرب‌ها
  9. کردملب‌ها
  10. بیدلمطلب‌ها

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.