اثر انگشت ادبی ایرج میرزا
شمارش‌هایی ساده از متن شعرهای ایرج میرزا که در همین سایت منتشر شده است: چند شعر در چه قالبی، هر شعر چند بیت دارد، چه واژه‌هایی بیشتر تکرار شده‌اند. اینجا داوری دربارهٔ خوبی یا بدی شعر نیست و مضمونی حدس زده نشده؛ فقط عددهایی که می‌توانید در بخش «روش» دوباره بسنجید.
- شعر منتشرشده
- ۲۲۶
- ۲۲۶ شعر، ۰ نثر
- بیت
- ۴٬۱۲۲
- در ۲۲۶ شعر دارای بیت
- واژه (همهٔ تکرارها)
- ۵۴٬۳۱۲
- ۹٬۰۲۹ واژهٔ متفاوت
- نسبت تنوع واژگان
- ۰٫۳۵۵
- بر نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه
قالب شعرها
هر شعر در یک قالب ثبت شده است؛ پس شمار قالب‌ها جمعاً برابر شمار شعرهاست (۲۲۶). با انتخاب هر قطعهٔ حلقه به بخشی از آثار می‌روید که بیشترین شعر آن قالب را دارد.
هر شعر چند بیت دارد؟
بیت‌های هر شعر شمرده شده است. ۲۲۶ شعر دست‌کم یک بیت دارند و در نمودار آمده‌اند؛ ۰ شعر بیت ندارند (مثلاً نثر) و جدا شمرده می‌شوند.
- میانگین: ۱۸٫۲۴ بیت
- میانه: ۹ بیت
- کوتاه‌ترین: ۱
- بلندترین: ۲۸۲ بیت
| بیت در هر شعر | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | ۱۲ | ۵٫۳٪ |
| ۲ | ۲۴ | ۱۰٫۶٪ |
| ۳ تا ۴ | ۲۴ | ۱۰٫۶٪ |
| ۵ تا ۸ | ۴۷ | ۲۰٫۸٪ |
| ۹ تا ۱۶ | ۵۴ | ۲۳٫۹٪ |
| ۱۷ تا ۳۲ | ۳۷ | ۱۶٫۴٪ |
| ۳۳ تا ۶۴ | ۱۴ | ۶٫۲٪ |
| ۶۵ و بیشتر | ۱۴ | ۶٫۲٪ |
| بدون بیت | ۰ | خارج از نمودار |
واژگان
در شعرهای منتشرشده ۵۴٬۳۱۲ واژه (با تکرار) و ۹٬۰۲۹ واژهٔ متفاوت شمرده شد. حرف‌های ربط، ضمیرها و صرف‌های ساده («و»، «که»، «است»…) کنار گذاشته شده‌اند و از ۳۲٬۹۴۹ واژهٔ محتوایی پرتکرارترین‌ها آمده است. هر واژه به فهرست شعرهای دارای آن در جست‌وجو می‌رود.
نسبت تنوع واژگان (تعداد واژهٔ متفاوت ÷ تعداد واژه) روی نمونهٔ ثابت ۵٬۰۰۰ واژه: ۰٫۳۵۵ (۱٬۷۷۵ واژهٔ متفاوت در ۵٬۰۰۰ واژه)
- سر۲۸۷ بار
- دل۲۳۵ بار
- دو۲۰۶ بار
- دست۱۶۰ بار
- کار۱۳۷ بار
- روی۱۲۳ بار
- ها۱۲۰ بار
- یکی۱۱۸ بار
- جان۱۱۵ بار
- چشم۱۰۴ بار
- گفت۱۰۱ بار
- پیش۹۹ بار
- روز۹۶ بار
- آمد۹۳ بار
- گل۹۳ بار
- باز۹۲ بار
- کس۹۲ بار
- رفت۹۱ بار
- تر۹۰ بار
- عشق۸۸ بار
- ام۸۵ بار
- دیده۸۳ بار
- آب۸۲ بار
- بد۸۲ بار
جدول واژه‌های پرتکرار
| واژه | تعداد دقیق | در هر ده هزار واژه | سهم از واژه‌های محتوایی |
|---|---|---|---|
| سر | ۲۸۷ | ۵۲٫۸۴ | ۰٫۸۷٪ |
| دل | ۲۳۵ | ۴۳٫۲۷ | ۰٫۷۱٪ |
| دو | ۲۰۶ | ۳۷٫۹۳ | ۰٫۶۳٪ |
| دست | ۱۶۰ | ۲۹٫۴۶ | ۰٫۴۹٪ |
| کار | ۱۳۷ | ۲۵٫۲۲ | ۰٫۴۲٪ |
| روی | ۱۲۳ | ۲۲٫۶۵ | ۰٫۳۷٪ |
| ها | ۱۲۰ | ۲۲٫۰۹ | ۰٫۳۶٪ |
| یکی | ۱۱۸ | ۲۱٫۷۳ | ۰٫۳۶٪ |
| جان | ۱۱۵ | ۲۱٫۱۷ | ۰٫۳۵٪ |
| چشم | ۱۰۴ | ۱۹٫۱۵ | ۰٫۳۲٪ |
| گفت | ۱۰۱ | ۱۸٫۶ | ۰٫۳۱٪ |
| پیش | ۹۹ | ۱۸٫۲۳ | ۰٫۳٪ |
| روز | ۹۶ | ۱۷٫۶۸ | ۰٫۲۹٪ |
| آمد | ۹۳ | ۱۷٫۱۲ | ۰٫۲۸٪ |
| گل | ۹۳ | ۱۷٫۱۲ | ۰٫۲۸٪ |
| باز | ۹۲ | ۱۶٫۹۴ | ۰٫۲۸٪ |
| کس | ۹۲ | ۱۶٫۹۴ | ۰٫۲۸٪ |
| رفت | ۹۱ | ۱۶٫۷۶ | ۰٫۲۸٪ |
| تر | ۹۰ | ۱۶٫۵۷ | ۰٫۲۷٪ |
| عشق | ۸۸ | ۱۶٫۲ | ۰٫۲۷٪ |
| ام | ۸۵ | ۱۵٫۶۵ | ۰٫۲۶٪ |
| دیده | ۸۳ | ۱۵٫۲۸ | ۰٫۲۵٪ |
| آب | ۸۲ | ۱۵٫۱ | ۰٫۲۵٪ |
| بد | ۸۲ | ۱۵٫۱ | ۰٫۲۵٪ |
وزن شعرها
وزن فقط برای شعرهایی آمده که منبع برایشان وزن ثبت کرده است: ۱۴۴ از ۲۲۶ شعر (۶۳٫۷٪). از ۱۶ وزن ثبت‌شده، پرشمارترین‌ها آمده است.
| وزن (به‌گونهٔ ثبت‌شده در منبع) | شمار شعرها | سهم |
|---|---|---|
| مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | ۲۳ | ۱۶٪ |
| فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | ۱۸ | ۱۲٫۵٪ |
| مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | ۱۷ | ۱۱٫۸٪ |
| مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف) | ۱۲ | ۸٫۳٪ |
| فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف) | ۱۱ | ۷٫۶٪ |
| فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | ۱۱ | ۷٫۶٪ |
| مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | ۱۱ | ۷٫۶٪ |
| مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف) | ۸ | ۵٫۶٪ |
| وزن‌های دیگر (۸ وزن) | ۳۳ | ۲۲٫۹٪ |
روش، تعریف‌ها و محدودیت‌ها
تعریف‌ها و مخرج‌ها
- شعر: هر مدخل منتشرشده با حقوق تأییدشدهٔ این شاعر. قالب: همان نوع ثبت‌شده در پایگاه (غزل، قصیده، مثنوی، رباعی، قطعه، ترکیب‌بند، نثر یا «سایر»)؛ مخرج سهم‌ها همیشه شمار همهٔ شعرها (۲۲۶) است. بدون «سایر»، مخرج ۲۰۳ شعر می‌شود.
- بیت: هر واحد شعریِ سطح‌بالای شعر (بیت یا بند شعر) به همان گونه که در متن منتشرشده آمده؛ بند نثر بیت نیست و در شمارش بیت و واژه نمی‌آید.
- واژه: دنبالهٔ پیوستهٔ حروف پس از یکسان‌سازی حروف (ي/ك)، حذف اعراب و جدا کردن در نیم‌فاصله؛ عددها و نشانه‌ها واژه نیستند.
- واژهٔ محتوایی: واژه‌ای دست‌کم دو حرفی که در فهرست ایست‌واژه‌ها نباشد. «در هر ده هزار» = تعداد ÷ همهٔ واژه‌ها (۵۴٬۳۱۲) × ۱۰٬۰۰۰.
- نسبت تنوع واژگان: شمار واژه‌های متفاوت ÷ شمار واژه‌ها، روی ۵٬۰۰۰ واژهٔ نخست از شعرهایی که به ترتیب چکیدهٔ شناسه‌شان چیده شده‌اند (نمونهٔ ثابت و تکرارپذیر). اندازهٔ نمونه ثابت است تا شاعران با پیکره‌های کوچک‌وبزرگ ناعادلانه مقایسه نشوند؛ باز هم این عدد معیار کیفیت نیست.
- وزن: برچسب ثبت‌شده در منبع، فقط برای شعرهایی که دارند؛ پوشش ۶۳٫۷٪ از ۲۲۶ شعر (غیر نثر).
محدودیت‌ها
- فقط شعرهای منتشرشدهٔ همین سایت با حقوق تأییدشده شمرده شده‌اند؛ این آمار دربارهٔ همین پیکره است، نه همهٔ آثار شاعر یا نسخه‌های دیگر.
- این صفحه شمارش است، نه داوری: هیچ ادعایی دربارهٔ کیفیت، جایگاه یا رتبهٔ ادبی ندارد و مضمونی حدس زده نشده است.
- نیم‌فاصله مرز واژه حساب می‌شود (مثلاً «می‌روم» دو واژه است)، و املای واژه‌ها مطابق نسخهٔ منبع و پس از یکسان‌سازی حروف و حذف اعراب شمرده شده است؛ یک واژه با املاهای گوناگون ممکن است چند بار جدا شمرده شود.
- «سایر قالب‌ها» شعرهایی است که منبع آنها را در یکی از قالب‌های نام‌برده ثبت نکرده است؛ لزوماً قالبی ناشناخته نیست.
- وزن برای ۱۴۴ از ۲۲۶ شعر ثبت شده است؛ توزیع وزن فقط دربارهٔ همین شعرهاست. برچسب وزن از منبع آمده و جداگانه راستی‌آزمایی نشده است.
- بندهای نثر (مثلاً توضیح‌های میان شعرها) در شمار بیت‌ها و واژه‌ها نیامده‌اند تا نثر و شعر با هم آمیخته نشوند.
فهرست کامل ایست‌واژه‌ها (۱۱۵ واژه)
آن، آنان، آنجا، آنها، آنچه، آنکه، آیا، از، است، اندر، او، اگر، ای، ایشان، این، اینجا، اینها، اینکه، با، باشد، باشم، باشند، باشی، بدان، بدین، بر، برای، بس، به، بود، بودم، بودند، بوده، بودی، بی، تا، ترا، تو، خود، خویش، در، دگر، دیگر، را، ز، زان، زین، شد، شدم، شدند، شده، شدی، شما، شود، شوم، شوند، شوی، ما، مرا، من، مگر، می، نشد، نشود، نمی، نه، نیز، نیست، نیستم، هر، هرچه، هست، هستم، هستی، هستیم، هم، همه، همچو، همی، هیچ، و، ور، ورا، وز، وی، پس، چرا، چنان، چنین، چه، چو، چون، چگونه، کان، کجا، کرد، کردم، کردند، کرده، کردی، کز، کش، کن، کند، کنم، کنند، کنون، کنی، کنید، که، کی، کین، گر، یا، یک
بازگشت به صفحهٔ ایرج میرزا و آثار او ‹ · روش تحریریه · گزارش خطا