قطعات

شمارهٔ ۲۲۸ - این قطعه را ارتجالا ساخته و به دار الخلافهٔ بغداد فرستاده است خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قطعات
قالب
قطعه
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

چو آسمان ورق عهد مقتفی بنوشت

برآمد آیت مستنجد از صحیفهٔ حال

۱

چو صبح صادق دین را نهفت ظل ابد

برآمد از پس صبح آفتاب عرش ظلال

۲

چه آفتاب که سهمش چو آفتاب از ابر

روان کند خوی تب لرزه از مسام جبال

۳

چو در چهار در ملک شد به چهار جهت

مثال نور فرستاد آفتاب مثال

۴

که آفتاب چو کرد از هوا صحیفهٔ سیم

مثال نور نویسد بر او قلم تمثال

۵

ببین مثال خلافت به دست نور الدین

که بهر دست سلاطین کنند حِرز کمال

۶

فلک چو عود صلیبش بر اختران بندد

که صرع‌دار بوند اختران به گاه زوال

۷

خجسته نائب صدر الخلافه عون الدین

که از شمایلش آبستن است باد شمال

۸

چو پیک خواجه به دار الخلافه باز رسد

سلام بنده رساند به آستان جلال

۹

دریغ تنگ مجال است و برنمی‌تابد

که راندمی به ثنای خلیفه سحر حلال

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـال۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. بنوشتحال
  2. ابدظلال
  3. ابرجبال
  4. جهتمثال
  5. سیمتمثال
  6. الدینکمال
  7. بنددزوال
  8. الدینشمال
  9. رسدجلال
  10. برنمی‌تابدحلال

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعات (۳۶۲ شعر) قرار دارد.