قطعات

شمارهٔ ۳۵۵ خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قطعات
قالب
قطعه
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

مِرفَق دهم به حضرت صاحب قصیده‌ای

خوشتر ز اشک مریمی و باد عیسوی

۱

از خلق جعفر دومش آفریده حق

چون زر جعفری همه موزون و معنوی

۲

کز رشک سحرهاش ز حیرت رود به عجز

رای مسیح چون خط ترسا ز کژ روی

۳

گر شعر من به شاه رساند که دولتش

چون ماه عید قبلهٔ عالم شد از نوی

۴

تیغش لباس معجز و ایمان برهنه تن

ای دهر بد کنی که بدان تیغ نگروی

۵

نُه چرخ هشت بیدق شطرنج ملک او

او شاه نصرت از ید بیضای موسوی

۶

رخ دولت است و فرزین صدر است و شاه شاه

فیل و فرس نجوم و سپهر از تهی دوی

۷

من بنده را که قائم شطرنج دانشم

بر نطع آفرین ز سر خاطر قوی

۸

فرزین دل است و شه خرد و رخ ضمیر راست

بیدق رموز تازی و معنی پهلوی

۹

چون اسب و فیل نیست دلم خون همی شود

از بهر اسب و فیل دلا خون همی شوی

۱۰

که‌انعام شه که باج ستاند ز ترک و هند

بخشد هم اسب ترکی و هم فیل هندوی

۱۱

شاها تو را چه فخر به بخشیدن اسب و فیل

خود هند و چین دهی به سالی که بشنوی

۱۲

دولت ستانه‌بوس دَرَت باد تا به کام

صد سال تخم عدل بکاری و بدروی

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـوی۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. قصیده‌ایعیسوی
  2. حقمعنوی
  3. عجزروی
  4. دولتشنوی
  5. تننگروی
  6. اوموسوی
  7. شاهدوی
  8. دانشمقوی
  9. راستپهلوی
  10. شودشوی
  11. هندهندوی
  12. فیلبشنوی
  13. کامبدروی

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعات (۳۶۲ شعر) قرار دارد.