دفتر پنجم

بخش ۵۲ - سبب عداوت عام و بیگانه زیستن ایشان به اولیاء خدا کی بحقشان می‌خوانند و با آب حیات ابدی مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
دفتر پنجم
قالب
مثنوی
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

بلک از چفسیدگی در خان و مان

تلخشان آید شنیدن این بیان

۱

خرقه‌ای بر ریش خر چفسید سخت

چونک خواهی بر کنی زو لخت لخت

۲

جفته اندازد یقین آن خر ز درد

حبذا آن کس کزو پرهیز کرد

۳

خاصه پنجه ریش و هر جا خرقه‌ای

بر سرش چفسیده در نم غرقه‌ای

۴

خان و مان چون خرقه و این حرص‌ریش

حرص هر که بیش باشد ریش بیش

۵

خان و مان چغد ویرانست و بس

نشنود اوصاف بغداد و طبس

۶

گر بیاید باز سلطانی ز راه

صد خبر آرد بدین چغدان ز شاه

۷

شرح دارالملک و باغستان و جو

پس برو افسوس دارد صد عدو

۸

که چه باز آورد افسانهٔ کهن

کز گزاف و لاف می‌بافد سخن

۹

کهنه ایشانند و پوسیدهٔ ابد

ورنه آن دم کهنه را نو می‌کند

۱۰

مردگان کهنه را جان می‌دهد

تاج عقل و نور ایمان می‌دهد

۱۱

دل مدزد از دلربای روح‌بخش

که سوارت می‌کند بر پشت رخش

۱۲

سر مدزد از سر فراز تاج‌ده

کو ز پای دل گشاید صد گره

۱۳

با کی گویم در همه ده زنده کو

سوی آب زندگی پوینده کو

۱۴

تو به یک خواری گریزانی ز عشق

تو به جز نامی چه می‌دانی ز عشق

۱۵

عشق را صد ناز و استکبار هست

عشق با صد ناز می‌آید به دست

۱۶

عشق چون وافیست وافی می‌خرد

در حریف بی‌وفا می‌ننگرد

۱۷

چون درختست آدمی و بیخ عهد

بیخ را تیمار می‌باید به جهد

۱۸

عهد فاسد بیخ پوسیده بود

وز ثمار و لطف ببریده بود

۱۹

شاخ و برگ نخل گرچه سبز بود

با فساد بیخ سبزی نیست سود

۲۰

ور ندارد برگ سبز و بیخ هست

عاقبت بیرون کند صد برگ دست

۲۱

تو مشو غره به علمش عهد جو

علم چون قشرست و عهدش مغز او

۲۲

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ دفتر پنجم (۱۷۸ شعر) قرار دارد.