غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۷۸۹ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

پیش شمع نور جان دل هست چون پروانه‌ای

در شعاع شمع جانان دل گرفته خانه‌ای

۱

سرفرازی شیرگیری مست عشقی فتنه‌ای

نزد جانان هوشیاری نزد خود دیوانه‌ای

۲

خشم‌شکلی صلح‌جانی تلخ‌رویی شکری

من بدین خویشی ندیدم در جهان بیگانه‌ای

۳

با هزاران عقل بینا چون ببیند روی شمع

پر او در پای پیچد درفتد مستانه‌ای

۴

خرمن آتش گرفته صحن صحراهای عشق

گندم او آتشین و جان او پیمانه‌ای

۵

نور گیرد جمله عالم بر مثال کوه طور

گر بگویم بی‌حجاب از حال دل افسانه‌ای

۶

شمع گویم یا نگاری دلبری جان‌پروری

محض روحی سروقدی کافری جانانه‌ای

۷

پیش تختش پیرمردی پای‌کوبان مست‌وار

لیک او دریای علمی حاکمی فرزانه‌ای

۸

دامن دانش گرفته زیر دندان‌ها ولیک

کلبتین عشق نامانده در او دندانه‌ای

۹

من ز نور پیر واله پیر در معشوق محو

او چو آیینه یکی رو من دوسر چون شانه‌ای

۱۰

پیر گشتم در جمال و فر آن پیر لطیف

من چو پروانه در او او را به من پروانه‌ای

۱۱

گفتم آخر ای به دانش اوستاد کائنات

در هنر اقلیم‌هایی لطف کن کاشانه‌ای

۱۲

گفت گویم من تو را ای دوربین بسته‌چشم

بشنو از من پند جانی محکمی پیرانه‌ای

۱۳

دانش و دانا، حکیم و حکمت و فرهنگ ما

غرقه بین تو در جمال گل‌رخی دردانه‌ای

۱۴

چون نگه کردم چه دیدم آفت جان و دلی

ای مسلمانان ز رحمت یاری‌ای یارانه‌ای

۱۵

این همه پوشیده گفتی، آخر این را برگشا

از حسودان غم مخور تو شرح ده مردانه‌ای

۱۶

شمس حق و دین تبریزی خداوندی کز او

گشت این پس‌مانده اندر عشق او پیشانه‌ای

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ایقافیه: ـانه۱۷ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ای» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. پروانه‌ایخانه‌ای
  2. فتنه‌ایدیوانه‌ای
  3. شکریبیگانه‌ای
  4. شمعمستانه‌ای
  5. عشقپیمانه‌ای
  6. طورافسانه‌ای
  7. جان‌پروریجانانه‌ای
  8. مست‌وارفرزانه‌ای
  9. ولیکدندانه‌ای
  10. محوشانه‌ای
  11. لطیفپروانه‌ای
  12. کائناتکاشانه‌ای
  13. بسته‌چشمپیرانه‌ای
  14. مادردانه‌ای

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.