غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۸۶ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

چون نداری تابِ دانش، چشم بگشا در صفات

چون نبینی بی‌جهت را نور، او بین در جهات

۱

حوریان بین، نوریان بین، زیر این ازرق تتق

مسلمات مؤمنات قانتات تائبات

۲

هر یکی با ناز باز و هر یکی عاشق‌نواز

هر یکی شمعِ طراز و هر یکی صبحِ نجات

۳

هر یکی بسته‌دهان و موشکاف اندر بیان

هر یکی شکرستان و هر یکی کانِ نبات

۴

جان کهنه می‌فشان و جان تازه می‌ستان

در فقیری می‌خرام و می‌ستان ز ایشان زکات

۵

شیر جان زین مریمان خور چونک زاده ثاینی

تا چو عیسی فارغ آیی از بنین و از بنات

۶

روز و شب را چون دو مجنون درکشان در سلسله

ای که هر روزت چو عید و هر شبت قدر و برات

۷

چونک شه بنمود رخ را، اسب شد همراه پیل

عقل مسکین گشت مات و جان میان برد و مات

۸

عاشقان را وقت شورش ابله و شپ‌شپ مبین

کوه جودی عاجز آید پیش ایشان در ثبات

۹

جان جمله پیشه‌ها عشق‌ست اما آنک او

تره زار دل نبیند درفتد در ترهات

۱۰

من خمش کردم چو دیدم خوش‌تر از خود ناطقی

پیش او میرم بگویم «اقتلونی یا ثقات»

۱۱

شمس تبریزی چو بگشاید دهانِ چون شکر

از طرب در جنبش آید هم رمیم و هم رفات

۱۲

رو خمش کن، قول کم گو، بعد از این فعال باش

چند گویی «فاعلاتن فاعلاتن فاعلات»

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـات۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. صفاتجهات
  2. تتقتائبات
  3. عاشق‌نوازنجات
  4. بیاننبات
  5. می‌ستانزکات
  6. ثاینیبنات
  7. سلسلهبرات
  8. پیلمات
  9. مبینثبات
  10. اوترهات
  11. ناطقیثقات
  12. شکررفات
  13. باشفاعلات

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.