قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۴۹ - در ستایش ملکه ترکان خاتون سعدی

شاعر
سعدی
مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای بیش از آنکه در قلم آید ثنای تو

واجب بر اهل مشرق و مغرب دعای تو

۱

درویش و پادشاه ندانم درین زمان

الا به زیر سایهٔ همچون همای تو

۲

نوشین روان و حاتم طایی که بوده‌اند

هرگز نبوده‌اند به عدل و سخای تو

۳

منشور در نواحی و مشهور در جهان

آوازهٔ تعبد و خوف و رجای تو

۴

اسلام در امان و ضمان سلامتست

از یمن همت و قدم پارسای تو

۵

گر آسمان بداند قدر تو بر زمین

در چشم آفتاب کشد خاک پای تو

۶

خلق از جزای خیر تو کردن مقصرند

پروردگار خلق تواند جزای تو

۷

شکر مسافران که به آفاق می‌رود

گر بر فلک رسد نرسد در عطای تو

۸

تیغ مبارزان نکند در دیار خصم

چندان اثر که همت کشور گشای تو

۹

بدبخت نیست در همه عالم به اتفاق

الا کسی که روی بتابد ز رای تو

۱۰

ای در بقای عمر تو خیر جهانیان

باقی مباد هر که نخواهد بقای تو

۱۱

خاص از برای مصلحت عام دیرسال

بنشین که مثل تو ننشیند به جای تو

۱۲

آن چیست در جهان که نداری تو آن مراد

تا سعدی از خدای بخواهد برای تو

۱۳

تا آفتاب می‌رود و صبح می‌دمد

عاید به خیر باد صباح و مسای تو

۱۴

یارب رضای او تو برآور به فضل خویش

کو روز و شب نمی‌طلبد جز رضای تو

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: توقافیه: ـای۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«تو» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. توتو
  2. زمانتو
  3. بوده‌اندتو
  4. جهانتو
  5. سلامتستتو
  6. زمینتو
  7. مقصرندتو
  8. می‌رودتو
  9. خصمتو
  10. اتفاقتو
  11. جهانیانتو
  12. دیرسالتو
  13. مرادتو
  14. می‌دمدتو

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ سعدی

۲٬۰۱۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۶۱ شعر) قرار دارد.