قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۵۰ - درستایش اتابک مظفرالدین سلجوقشاه سعدی

شاعر
سعدی
مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

در بهشت گشادند در جهان ناگاه

خدا به چشم عنایت به خلق کرد نگاه

۱

امید بسته برآمد صباح خیر دمید

به دور دولت سلجوقشاه سلغرشاه

۲

چو ماهروی مسافر که بامداد پگاه

درآید از در امیدوار چشم به راه

۳

شمایلی که نیاید به وصف در اوهام

خصایصی که نگنجد به ذکر در افواه

۴

خدایگان معظم اتابک اعظم

سر ملوک زمان ناصر عبادالله

۵

شهنشهی که زمین از فروغ طلعت او

منورست چنان کاسمان به طلعت ماه

۶

خجسته روزی خرم کسی که باز کنند

به روی دولت و بختش در فرج ناگاه

۷

که چشم داشت که یوسف عزیز مصر شود

اسیر بند بلای برادران در چاه؟

۸

شب فراق نمی‌باید از فلک نالید

که روزهای سپیدست در شبان سیاه

۹

هر آنکه بر در بخشایش خدای نشست

به عاقبت نرود ناامید ازین درگاه

۱۰

زمانه بر سر آنست اگر خطایی کرد

که بعد از این همه طاعت کند به عذر گناه

۱۱

خدای عمر درازت دهاد چندانی

که دست جور زمان از زمین کند کوتاه

۱۲

به گرد خیمهٔ اسلام شقه‌ای بزنی

که کهربا نتواند ربود پرهٔ کاه

۱۳

مراد سعدی از انشاء زحمت خدمت

نصیحتست به سمع قبول شاهنشاه

۱۴

دوام دولت و آرام مملکت خواهی

ثبوت راحت و امن و مزید رفعت و جاه

۱۵

کمر به طاعت و انصاف و عدل و عفو ببند

چو دست منت حق بر سرت نهاد کلاه

۱۶

تو روشن آینه‌ای ز آه دردمند بترس

عزیز من، که اثر می‌کند در آینه آه

۱۷

معلمان بدآموز را سخن مشنو

که دیر سال بمانی به کام نیکوخواه

۱۸

دعای زنده دلانت رفیق باد و قرین

خدای عالمیانت نصیر باد و پناه

۱۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاه۱۷ از ۱۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. ناگاهنگاه
  2. دمیدسلغرشاه
  3. پگاهراه
  4. اوهامافواه
  5. اعظمعبادالله
  6. اوماه
  7. کنندناگاه
  8. شودچاه
  9. نالیدسیاه
  10. نشستدرگاه
  11. کردگناه
  12. چندانیکوتاه
  13. بزنیکاه
  14. خدمتشاهنشاه

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ سعدی

۲٬۰۱۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۶۱ شعر) قرار دارد.