غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۲۸۰ صائب

شاعر
صائب
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

قرص خورشیدست اول لقمه مهمان صبح

چون توانم داد شرح نعمت الوان صبح؟

۱

می توان اسباب مجلس را قیاس از شمع کرد

آفتاب گرمرو شمعی است از ایوان صبح

۲

صیقل روح است فیض صحبت اشراقیان

سینه خود را مصفا ساز از یونان صبح

۳

می شود در شش جهت حکمش روان چون آفتاب

هر که را بر سر گذارد تاج زر سلطان صبح

۴

خضر ازین سرچشمه عمر جاودانی یافته است

ساغری بستان ز دست چشمه حیوان صبح

۵

می شود سرپنجه خورشید تابان پنجه اش

هر که آویزد ز روی صدق در دامان صبح

۶

مد احسانی که نامش بر زبانها مانده است

می کشد کلک قضا هر روز در دیوان صبح

۷

عقده های مشکل خود را یکایک عرض کن

تا نگردیده است خونین از شفق دندان صبح

۸

دیده بیدار خود را حلقه فتراک کن

تا مگر صیدی توانی برد از میدان صبح

۹

قوت بازوی توفیقی ز حق دریوزه کن

خوش برآر این گوی زر را از خم چوگان صبح

۱۰

در لحد با خود مبر زنهار این مار سیاه

نامه خود را بشو در بحر بی پایان صبح

۱۱

صحبت روشن ضمیران کیمیای دولت است

سرمکش تا می توانی از خط فرمان صبح

۱۲

هیچ کافر را الهی کودک بدخو مباد!

خون شد از بدخویی من شیر در پستان صبح

۱۳

زحمت روزی نباشد بر دل روشندلان

پخته می آید برون از خوان قسمت نان صبح

۱۴

چون شدی محروم صائب از گل شب بوی فیض

برگ عیشی در گریبان ریز از بستان صبح

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: صبحقافیه: ـان۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«صبح» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. صبحصبح
  2. کردصبح
  3. اشراقیانصبح
  4. آفتابصبح
  5. استصبح
  6. اشصبح
  7. استصبح
  8. کنصبح
  9. کنصبح
  10. کنصبح
  11. سیاهصبح
  12. استصبح
  13. مبادصبح
  14. روشندلانصبح

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ صائب

۹٬۸۷۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶٬۹۹۵ شعر) قرار دارد.