غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۴۵ صائب

شاعر
صائب
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

دهن بستن ز آفت‌ها نگهبان است دل‌ها را

لب خاموش دیوار گلستان است دل‌ها را

۱

به ظاهر گر ز داغ آتشین دارند دوزخ‌ها

بهشت جاودان در پرده پنهان است دل‌ها را

۲

قناعت کن به لوح ساده چون طفلان ازین مکتب

که نقش یوسفی خواب پریشان است دل‌ها را

۳

ز خودداری درون دیده مورند زندانی

جهان بی‌خودی ملک سلیمان است دل‌ها را

۴

مکن اندیشه از زخم زبان گر بینشی داری

که هر زخم نمایان مد احسان است دل‌ها را

۵

نمی‌دانند از کودک‌مزاجی کوته‌اندیشان

که تلخی‌های عالم شکرستان است دل‌ها را

۶

به زور عشق چون گل چاک کن پیراهن تن را

که صبح عید از چاک گریبان است دل‌ها را

۷

نباشد در دل مرغ قفس جز فکر آزادی

کجا اندیشه آب و غم نان است دل‌ها را؟

۸

اگر چون غنچه نشکفته دلگیرند درظاهر

چو گل در پرده چندین روی خندان است دل‌ها را

۹

ز بی‌تابی دل سیماب شد آسوده چون مرکز

همان بی‌طاقتی گهواره‌جنبان است دل‌ها را

۱۰

نمی‌دانم کدامین غنچه‌لب در پرده می‌خندد

که شور صد قیامت در نمکدان است دل‌ها را

۱۱

سر زلف که یارب آستین افشاند بر عالم؟

که اسباب پریشانی به سامان است دل‌ها را

۱۲

کدامین تیر را دیدی که باشد از دو سر خندان؟

لب خندان گواه چشم گریان است دل‌ها را

۱۳

ز خواری شکوه‌ها دارند صائب کوته‌اندیشان

نمی‌دانند عزت چاه و زندان است دل‌ها را

۱۴

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: است دل‌ها راقافیه: ـان۱۴ از ۱۴ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«است دل‌ها را» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • ردیف بلند (سه واژه یا بیشتر)

پایان مصرع‌ها

  1. رارا
  2. دوزخ‌هارا
  3. مکتبرا
  4. زندانیرا
  5. داریرا
  6. کوته‌اندیشانرا
  7. رارا
  8. آزادیرا
  9. درظاهررا
  10. مرکزرا
  11. می‌خنددرا
  12. عالمرا
  13. خندانرا
  14. کوته‌اندیشانرا

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ صائب

۹٬۸۷۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶٬۹۹۵ شعر) قرار دارد.