غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۵۱۹ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

جایی‌که سعی حرص جنون‌آفرین دود

در سنگ نقب ریشه چو نقش نگین دود

۱

تردامنی‌ست پایهٔ معراج انفعال

این موج چون بلند شود برجبین دود

۲

بر جادهء ادب‌روشان پا شمرده نه

لغزش بهانه‌جوست مباد از کمین دود

۳

خسٌت به منع جود خبیسان مقدم است

هرچند دست پیش‌کنند آستین دود

۴

ای مایل تتبع دونان چه ذلت است

دم نیست فطرتت‌که قفای سرین دود

۵

گرد سواد وادی حسرت نشاندنی‌ست

اشکی خوش است با نگه واپسین دود

۶

تحصیل دستگاه تنعم دنائت است

چندان‌که ریشه موج زند در زمین دود

۷

آزار دل مخواه کزین چینی لطیف

مو گر دمد ز هند شبیخون به چین دود

۸

شوخی به چر‌‌ب و نرمی اخلاق عیب نیست

روغن به روی آب بهارآفرین دود

۹

راه طواف مرکز تحقیق بسته نیست

پرگار اگر شوی قدم آهنین دود

۱۰

شرم است دستگاه فلکتازی نگاه

در دامن آنکه پا شکند اینچنین دود

۱۱

بیدل غنیمت است‌که عمر جنون عنان

پا در رکاب خانه بدوشان زین دود

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: دودقافیه: ـین۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«دود» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. دوددود
  2. انفعالدود
  3. نهدود
  4. استدود
  5. استدود
  6. نشاندنی‌ستدود
  7. استدود
  8. لطیفدود
  9. نیستدود
  10. نیستدود
  11. نگاهدود
  12. عناندود

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.