غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۵۹ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

دست و پا گم کردهٔ شوق تماشای توام

افکند یا رب سرِ افتاده در پای توام

۱

این‌که رنگم می‌پرد هر دم به ناز بی‌خودی

انجمن‌پرداز خالی کردنِ جای توام

۲

خانمان پرداز الفت را چه هستی‌، کو عدم

هر کجا مژگان گشایم‌ گرد صحرای توام

۳

هیچکس آواره‌گردِ وادی همت مباد

مطلب نایاب خویشم بس‌که جویای توام

۴

نقد موهوم حباب آن‌گه به بازار محیط

زبن بضاعت آب سازد کاش، سودای توام

۵

خواه درد آرم به شوخی خواه صاف آیم به جوش

همچو می از قلقل آهنگان مینای توام

۶

کیست‌ گردد مانع مطلق‌عنانی‌های من

موج بی‌پروای توفان‌خیز دریای توام

۷

سجده‌ها دارم به ناز هستی موهوم خویش

کاین غبار سرمه جوهر، گَرد مینای توام

۸

در محبت فرق تمییز نیاز و ناز کو

هر قدر مجنون خویشم، محو لیلای توام

۹

می‌شکافم پردهٔ هستی، تو می‌آیی برون

نقش نامت بسته‌ام، یعنی معمای توام

۱۰

گرمی هنگامهٔ موج و محیط امروز نیست

تا تو افشای منی، من ساز اخفای توام

۱۱

می‌شنیدم پیش ازین بیدل نوای قدسیان

این زمان محو کلام حیرت انشای توام

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: توامقافیه: ـای۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«توام» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. توامتوام
  2. بی‌خودیتوام
  3. عدمتوام
  4. مبادتوام
  5. محیطتوام
  6. جوشتوام
  7. منتوام
  8. خویشتوام
  9. کوتوام
  10. برونتوام
  11. نیستتوام
  12. قدسیانتوام

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.