غزلیات

غزل شمارهٔ ۸۳۵ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

همت من از نشان جاه چون ناوک‌ گذشت

زین نگین نامم نگاهی بود کز عینک‌ گذشت

۱

طبع دون کاش از نشاط دهر گردد منفعل

نیست‌ بر عصمت حرج‌ گر لولی از تنبک گذشت

۲

همتی می‌باید اسباب تعلق هیچ نیست

برنمی‌آید دو عالم با جنون یک گذشت

۳

در مزاج خاک این وادی قیامت کشته‌اند

پای ما مجروح و باید از تل آهک گذشت

۴

هیچ‌کس حیران تدبیر شکست دل مباد

موی چینی هرکجا خطش دمید از حک گذشت

۵

چون شرار کاغذ آخر از نگاه گرم او

بر بنای ما قیامت سیلی از چشمم گذشت

۶

حسرت عشاق و بیداد نگاهش عالمی‌ست

بر یکی هم گر رسید این ناوک از هر یک گذشت

۷

ننگ تحقیق است تفتیشی که دارد فهم خلق

در تأمل هرکه واماند از یقین بی‌شک گذشت

۸

خیره‌بینی لازم طبع درشت افتاده است

کم تواند چشم تنگ از طینت ازبک گذشت

۹

کاش زاهد جام گیرد کز تمسخر وارهد

بی‌تکلف عمر این بیچاره در تیزک گذشت

۱۰

صحبت واعظ به‌غیر از دردسر چیزی نداشت

آرمیدن مفت خاموشی کز این مردک گذشت

۱۱

فضل‌حق وافی‌ست بیدل از فنا غمگین مباش

عمر باطل بود اگر بسیار و گر اندک‌ گذشت

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: گذشتقافیه: ـک۱۱ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. گذشتگذشت
  2. منفعلگذشت
  3. نیستگذشت
  4. کشته‌اندگذشت
  5. مبادگذشت
  6. اوگذشت
  7. عالمی‌ستگذشت
  8. خلقگذشت
  9. استگذشت
  10. وارهدگذشت
  11. نداشتگذشت
  12. مباشگذشت

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.