غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۶۳ حافظ

شاعر
حافظ
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

دَردَم از یار است و درمان نیز هم

دل فدایِ او شد و جان نیز هم

۱

این که می‌گویند آن خوشتر ز حسن

یار ما این دارد و آن نیز هم

۲

یاد باد آن کاو به قصدِ خونِ ما

عهد را بشکست و پیمان نیز هم

۳

دوستان در پرده می‌گویم سخن

گفته خواهد شد به دَستان نیز هم

۴

چون سر آمد دولتِ شب‌هایِ وصل

بگذرد ایامِ هِجران نیز هم

۵

هر دو عالم یک فروغِ رویِ اوست

گفتمت پیدا و پنهان نیز هم

۶

اعتمادی نیست بر کارِ جهان

بلکه بر گردونِ گَردان نیز هم

۷

عاشق از قاضی نترسد مِی بیار

بلکه از یَرغویِ دیوان نیز هم

۸

محتسب داند که حافظ عاشق است

و آصفِ مُلکِ سلیمان نیز هم

۹

موضوع‌ها

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: نیز همقافیه: ـان۸ از ۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«نیز هم» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. همهم
  2. حسنهم
  3. ماهم
  4. سخنهم
  5. وصلهم
  6. اوستهم
  7. جهانهم
  8. بیارهم
  9. استهم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

فال حافظ

با نیت دل، از دیوان فال بگیرید

تعبیر کوتاه این غزل (برداشتی ادبی، نه پیشگویی)

فال از دلبستگی‌ای می‌گوید که هم رنج دارد و هم درمان. با وجود دوری و بی‌وفایی، امید به گذشتن روزهای هجران و پایداری عشق در آن دیده می‌شود.

نیت کن و فال بگیر

دربارهٔ حافظ

۶۹۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۹۵ شعر) قرار دارد.