غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۷ حافظ

شاعر
حافظ
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

شاهدان گر دلبری زین سان کنند

زاهدان را رخنه در ایمان کنند

۱

هر کجا آن شاخِ نرگس بِشْکُفد

گُل‌رُخانَش دیده نرگس‌دان کنند

۲

ای جوانِ سَروقَد! گویی بِبَر

پیش از آن کز قامتت چوگان کنند

۳

عاشقان را بر سرِ خود حُکم نیست

هر چه فرمانِ تو باشد آن کنند

۴

پیشِ چشمم کمتر است از قطره‌ای

این حکایت‌ها که از طوفان کنند

۵

یارِ ما چون گیرد آغازِ سَماع

قُدسیان بر عرش دست‌افشان کنند

۶

مردمِ چشمم به خون آغشته شد

در کجا این ظلم بر انسان کنند؟

۷

خوش برآ با غصه، ای دل! کاَهلِ راز

عیشِ خوش در بوتهٔ هجران کنند

۸

سر مکش حافظ ز آهِ نیم‌شب

تا چو صبحت، آینه رخشان کنند

۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: کنندقافیه: ـان۸ از ۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«کنند» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. کنندکنند
  2. بشکفدکنند
  3. ببرکنند
  4. نیستکنند
  5. قطره‌ایکنند
  6. سماعکنند
  7. شدکنند
  8. رازکنند
  9. نیم‌شبکنند

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

فال حافظ

با نیت دل، از دیوان فال بگیرید

تعبیر کوتاه این غزل (برداشتی ادبی، نه پیشگویی)

این فال از دلبستگی‌ای پرشور می‌گوید که اختیار را کم‌رنگ می‌کند و دوری و رنج را در پی دارد. پیامش صبوری و رازپوشی است: در نگاه شاعر، گذر از هجران می‌تواند راهی به آرامش و روشنایی باز کند.

نیت کن و فال بگیر

دربارهٔ حافظ

۶۹۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۹۵ شعر) قرار دارد.