قطعات

شمارهٔ ۱۸۷ - در تولد دختر خود خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قطعات
قالب
قطعه
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

یکی دو زایند آبستنان مادر طبع

ز من بزاد به یکباره صدهزار پسر

۱

یکان یکان حبشی چهره و یمانی اصل

همه بلال معانی، همه اویس هنر

۲

یگانهٔ دو سرا و سه وقت و چار ارکان

امیر پنج حس و شش جهات و هفت اختر

۳

مرا چه نقصان گر جفت من بزاد کنون

به چشم زخم هزاران پسر یکی دختر

۴

که دختری که ازینسان برادران دارد

عروس دهرش خوانند و بانوی کشور

۵

اگر بمیرد باشد بهشت را خاتون

وگر بماند زیبد مسیح را خواهر

۶

اگرچه هست بدینسان خداش مرگ دهاد

که گور بهتر داماد و دفن اولی‌تر

۷

اگر نخواندی نعم الختن برو برخوان

وگر ندیدی دفن البنات شو بنگر

۸

مرا به زادن دختر چه خرمی زاید

که  کاش مادر من هم نزادی از مادر

۹

سخن که زادهٔ خاقانی است دیر زیاد

که آن ز نه فلک آمد نه از چهار گهر

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـر۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. طبعپسر
  2. اصلهنر
  3. ارکاناختر
  4. کنوندختر
  5. داردکشور
  6. خاتونخواهر
  7. دهاداولی‌تر
  8. برخوانبنگر
  9. زایدمادر
  10. زیادگهر

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعات (۳۶۲ شعر) قرار دارد.