قطعات

شمارهٔ ۱۸۸ خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قطعات
قالب
قطعه
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

خاقانیا به تقویت دوست دل مبند

وز غصهٔ نکایت دشمن جگر مخور

۱

چون شد تو را یقین که بد و نیک ز ایزد است

بر کس گمان به دوستی و دشمنی مبر

۲

ای مرد دوستان چه و از دشمنان چه باک

آنجا که حق به عین قبولت کند نظر

۳

بر هیچ دوست تکیه مزن کو به عاقبت

دشمن نماید و نبرد دوستی بسر

۴

وز هیچ دشمنی مشکن کو از آن قدم

هم باز گردد و شود از دوست دوست‌تر

۵

گر دوست از غرور هنر بیندت نه عیب

دشمن به عیب کردنت افزون کند هنر

۶

ترسی ز طعن دشمن و گردی بلند نام

بینی غرور دوست، شوی پست و مختصر

۷

آن طعن دشمن است تو را دوستی عظیم

کو نردبان توست به بام کمال بر

۸

پس دوست دشمن است به انصاف بازبین

پس دشمن است دوست به تحقیق درنگر

۹

با هرکه دوستی کنی از دل مکن غلو

با هرکه دشمنی کنی از جان مکن خطر

۱۰

که آن دوستی و دشمنی کاین چنین بود

از عادت یهود و نصاری دهد خبر

۱۱

کز دوستی مسیح نصاری است در سعیر

وز دشمنی مسیح یهودی است در سقر

۱۲

گرچه مسیح را حذر است از دم یهود

از گفتهٔ نصاری هم می‌کند حذر

۱۳

طعن حرام زادگی ارچه بد است بد

اما حجالت دم ابن‌اللهی بتر

۱۴

گر عقلت این سخن نپذیرد که گفته‌ام

آن عقل را نتیجهٔ دیوانگی شمر

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـر۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. مبندمخور
  2. استمبر
  3. باکنظر
  4. عاقبتبسر
  5. قدمدوست‌تر
  6. عیبهنر
  7. ناممختصر
  8. عظیمبر
  9. بازبیندرنگر
  10. غلوخطر
  11. بودخبر
  12. سعیرسقر
  13. یهودحذر
  14. بدبتر

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعات (۳۶۲ شعر) قرار دارد.