غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۳۱۱ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)

از انبهی ماهی دریا به نهان گشته

انبه شده قالب‌ها تا پرده جان گشته

۱

از فرقت آن دریا چون زهر شده شکر

زهر از هوس دریا آب حیوان گشته

۲

در عشرت آن دریا نی این و نه آن بوده

بر ساحل این خشکی این گشته و آن گشته

۳

اندر هوس دریا ای جان چو مرغابی

چندان تو چنین گفته کز عشق چنان گشته

۴

دوش از شکم دریا برخاست یکی صورت

و آن غمزه‌اش از دریا بس سخته کمان گشته

۵

دل گفت به زیر لب من جان نبرم از وی

سوگند به جان دل کان کار چنان گشته

۶

از غمزه غمازی وز طرفه بغدادی

دل گشته چنان شادی جانم همدان گشته

۷

در بیشه درافتاده در نیم شبی آتش

در پختن این شیران تا مغز پزان گشته

۸

از شعله آن بیشه تابان شده اندیشه

تا قالب جان پیشه بی‌جا و مکان گشته

۹

گرمابه روحانی آوخ چه پری خوان است

وین عالم گورستان چون جامه کنان گشته

۱۰

از بهر چنین سری در سوسن‌ها بنگر

دستوری گفتن نی سر جمله زبان گشته

۱۱

شمس الحق تبریزی درتافته از روزن

تا آنچ نیارم گفت چون ماه عیان گشته

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: گشتهقافیه: ـان۱۱ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«گشته» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. گشتهگشته
  2. شکرگشته
  3. بودهگشته
  4. مرغابیگشته
  5. صورتگشته
  6. ویگشته
  7. بغدادیگشته
  8. آتشگشته
  9. اندیشهگشته
  10. استگشته
  11. بنگرگشته
  12. روزنگشته

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.