غزلیات

غزل شمارهٔ ۸۱ سعدی

شاعر
سعدی
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

چه روی است آن که پیشِ کاروان است؟

مگر شمعی به دستِ ساروان است؟

۱

سلیمان است گویی در عماری

که بر بادِ صبا تختش روان است

۲

جمالِ ماه‌پیکر بر بلندی

بدان مانَد که ماهِ آسمان است

۳

بهشتی‌صورتی در جوفِ محمل

چو برجی کآفتابش در میان است

۴

خداوندانِ عقل این طرفه بینند

که خورشیدی به زیرِ سایبان است

۵

چو نیلوفر در آب و مِهر در میغ

پری‌رخ در نقابِ پرنیان است

۶

ز رویِ کارِ من برقع برانداخت

به یک بار، آن که در برقع نهان است

۷

شتر پیشی گرفت از من به رفتار

که بر من بیش از او بارِ گران است

۸

زهی اندک‌وفایِ سست‌پیمان

که آن سنگین‌دلِ نامهربان است

۹

تو را گر دوستی با ما همین بود

وفایِ ما و عهدِ ما همان است

۱۰

بدار ای ساربان آخر زمانی

که عهدِ وصل را آخرزمان است

۱۱

وفا کردیم و با ما غدر کردند

برو سعدی که این پاداشِ آن است

۱۲

ندانستی که در پایانِ پیری

نه وقتِ پنجه کردن با جوان است

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: استقافیه: ـان۱۲ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«است» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • با حروف قافیهٔ منبع هم‌خوان نیست

پایان مصرع‌ها

  1. استاست
  2. عماریاست
  3. بلندیاست
  4. محملاست
  5. بیننداست
  6. میغاست
  7. برانداختاست
  8. رفتاراست
  9. سست‌پیماناست
  10. بوداست
  11. زمانیاست
  12. کردنداست
  13. پیریاست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ سعدی

۲٬۰۱۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶۳۷ شعر) قرار دارد.