غزلیات

غزل شمارهٔ ۸۲ سعدی

شاعر
سعدی
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

هزار سختی اگر بر من آید، آسان است

که دوستی و ارادت، هزار چندان است

۱

سفر دراز نباشد به پای طالبِ دوست

که خارِ دشتِ محبت، گل است و ریحان است

۲

اگر تو جور کنی جور نیست، تربیت‌ست

وگر تو داغ نهی، داغ نیست، درمان است

۳

نه آبروی، که گر خون دل بخواهی ریخت

مخالفت نکنم، آن کنم که فرمان است

۴

ز عقل من عجب آید صواب‌گویان را

که دل به دست تو دادن، خلاف در جان است

۵

من از کنار تو دور اوفتاده‌ام، نه عجب!

گَرم قرار نباشد، که داغِ هجران است

۶

عجب در آن سر زلف مُعَنْبَرِ مَفتول

که در کنار تو خسبد، چرا پریشان است؟

۷

جماعتی که ندانند حظِ روحانی

تفاوتی که میان دَواب و انسان است

۸

گمان برند که در باغ عشق، سعدی را

نظر به سیب زنخدان و نار پستان است

۹

مرا هرآینه خاموش بودن اولی‌تر

که جهل پیش خردمند، عذرِ نادان است

۱۰

وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسی و لا أُزَکِّیها

که هر چه نقل کنند از بشر در امکان است

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: استقافیه: ـان۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«است» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • با حروف قافیهٔ منبع هم‌خوان نیست

پایان مصرع‌ها

  1. استاست
  2. دوستاست
  3. تربیت‌ستاست
  4. ریختاست
  5. رااست
  6. عجباست
  7. مفتولاست
  8. روحانیاست
  9. رااست
  10. اولی‌تراست
  11. أزکیهااست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ سعدی

۲٬۰۱۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶۳۷ شعر) قرار دارد.