غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۸۴۳ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

گرفته اشک مرا دیده تا به دامان رقص

چنین‌ که داد ندانم به یاد مستان رقص

۱

شرار خرمن جمعیت‌ است خود سریت

غبار را چو نفس می‌کند پریشان رقص

۲

اگر ز بزم جنون ساغرت به چنگ افتد

چو گرد باد توان کرد در بیابان رقص

۳

طرب‌ کجاست درین محفل ای خیال ‌پرست

که نغمه غلغلهٔ محشر است و توفان رقص

۴

درین ستمکده‌ گویی دگر نمی‌باشد

سر بریدهٔ ما می‌کند به میدان رقص

۵

ز اضطراب دل‌، اهل زمانه بی خبرند

بود تپیدن بسمل به پیش طفلان رقص

۶

فضولی آینهٔ دستگاه‌ کم ظرف است

به ‌روی بحر کند قطره وقت باران رقص

۷

ز خود تهی شو و شور جنون تماشا کن

به‌ کام دل نکند ناله بی‌ نیستان رقص

۸

گشاد بال درین تنگنا خجالت داشت

شرار ما به دل سنگ‌ کرد پنهان رقص

۹

نفس به ذوق رهایی است پر فشان خیال

و گر نه ‌کس نکند در شکنج زندان رقص

۱۰

مگر به باد فروشی غبار ما ورنه

ز خاک راست نیاید به‌ هیچ ‌عنوان رقص

۱۱

مکن تغافل اگر فرصت نگاهی هست

شرار کاغذ ما کرده است سامان رقص

۱۲

به اعتماد نفس اینقدر چه می‌نازی

به اشک صرفه ندارد به ‌دوش مژگان رقص

۱۳

به این ترانه صدای سپند می‌بالد

که تا ز خود نتوان رست نیست امکان رقص

۱۴

تپش ز موج‌ گهر گل نمی‌کند بیدل

نکرد اشک من ‌آخر به‌ چشم حیران رقص

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: رقصقافیه: ـان۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«رقص» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. رقصرقص
  2. سریترقص
  3. افتدرقص
  4. خیال‌پرسترقص
  5. نمی‌باشدرقص
  6. خبرندرقص
  7. استرقص
  8. کنرقص
  9. داشترقص
  10. خیالرقص
  11. ورنهرقص
  12. هسترقص
  13. می‌نازیرقص
  14. می‌بالدرقص

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.