غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۷۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

برق حسنی در نظر دارم به خود پیچیده‌ام

جوهر آیینه یعنی موی آتش دیده‌ام

۱

نادمیدن زین شبستان پاس ناموس حیاست

چون سحر عمریست خود را با نفس دزدیده‌ام

۲

هرقدر پر می‌زنم پرواز محو بیخودی‌ست

از کجا یارب عنان رنگ گردانیده‌ام؟

۳

تا ابد می‌بایدم خط بر شکست دل‌ کشید

در غبار موی چینی چون صدا لغزیده‌ام

۴

جز ندامت چارهٔ دردسر اسباب نیست

صندل‌انشای ‌کفِ دستِ به‌هم‌ساییده‌ام

۵

محو گردد کاش از آیینه‌ام نقش کمال

کز صفا تا جوهرم باقی‌ست، دامن چیده‌ام

۶

صورت پیدایی و پنهانی سازم یکی‌ست

هرکجایم، چون صدا عریانیی پوشیده‌ام

۷

زندگی یارب تماشاخانهٔ دیدار کیست؟

گل‌فروش صد چمن تعبیر خوابی دیده‌ام

۸

غیر را در خلوت تحقیق معنی بار نیست

جز به ‌گوش ‌گل، صدای بوی ‌گل نشنیده‌ام

۹

صد قیامت رفته باشد تا ز خود یابم خبر

قاصدم، لیک از جهان ناز برگردیده‌ام

۱۰

پا به خاکم زن‌ که مژگان غبارم وا شود

گر تو بیدارم نسازی، تا ابد خوابیده‌ام

۱۱

بیدل، از بی‌دست‌وپایی‌های من غافل مباش

چون ضعیفی، گوشمال گردن بالیده‌ام

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: امقافیه: ـیده۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ام» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. پیچیده‌امدیده‌ام
  2. حیاستدزدیده‌ام
  3. بیخودی‌ستگردانیده‌ام
  4. کشیدلغزیده‌ام
  5. نیستبه‌هم‌ساییده‌ام
  6. کمالچیده‌ام
  7. یکی‌ستپوشیده‌ام
  8. کیستدیده‌ام
  9. نیستنشنیده‌ام
  10. خبربرگردیده‌ام
  11. شودخوابیده‌ام
  12. مباشبالیده‌ام

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.