غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۵۶۸ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

خواه غفلت‌پیشگی‌ کن خواه آگاهی ‌گزین

ای عدم‌فرصت دو روزی هر چه می‌خواهی‌گزین

۱

ذره تا خورشید امکان گرم از خود رفتن است

یکقدم با هر چه جوشد شوق همراهی گزین

۲

هر قدر غفلت فزون‌تر لاف هستی بیشتر

ای طلسم خواب ازین افسانه ‌کوتاهی‌ گزین

۳

چند در آتش نشانندت به افسون غرور

اختصار ناز چون شمع سحرگاهی گزین

۴

دستگاه مشت خاک ناتوان پیداست چیست

ای غبارت رفته بر باد آسمان جاهی ‌گزین

۵

هیچ‌کس خود را نمی‌خواهد غبارآلودِ عجز

ای گدا گر اختیاری باشدت شاهی گزین

۶

پرتو شمع هدایت در کمین غفلت است

خضر اگر زین دشت مطلوبست گمراهی گزین

۷

جاه اگر بالد همین شاهی‌ست اوج عبرتش

از کمال فقر باش آگه هواللهی گزین

۸

هر دو عالم شوخی پست و بلند ناز اوست

گر نگه قاصر نباشد ماه تا ماهی‌ گزین

۹

در تماشاگاه هستی کور نتوان زیستن

مَحرمِ آن جلوه شو یا مرگ ناگاهی ‌گزین

۱۰

اعتبار اندیشه‌ای بیدل ندامت ساز کن

شمع محفل بودن آسان نیست جان‌کاهی‌ گزین

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: گزینقافیه: ـاهی۱۰ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«گزین» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. آگاهی‌گزینمی‌خواهی‌گزین
  2. استگزین
  3. بیشترگزین
  4. غرورگزین
  5. چیستجاهی‌گزین
  6. عجزگزین
  7. استگزین
  8. عبرتشگزین
  9. اوستگزین
  10. زیستنناگاهی‌گزین
  11. کنگزین

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.