غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۵۶۹ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

تا به کی باشی قفس‌فرسودهٔ شان نگین

ای خوش آن نامی ‌که نقشش نیست بهتانِ نگین

۱

گر نه‌ای محکوم حرص‌افسانهٔ اوهام چند

بگذر از جام جم و حرف سلیمان نگین

۲

غیر مخموری چه دارد ساغر اقبال جاه

یکقلم خمیازه می‌بالد ز عنوان نگین

۳

هوش اگر آیینه پردازد دلیل عبرت است

خودفروشی‌های نام و قید زندان نگین

۴

کاش رسوایی همین‌جا در خور زحمت دهند

رشته واری می‌کشد نام از گریبان نگین

۵

بس که تخمیر مزاج همت ما وحشت است

نام ما چون گرد می‌خیزد ز دامان نگین

۶

چون هلال از پیکر خم سر به گردون سوده‌ام

خاتم است اینجا دلیل عزت و شان نگین

۷

سنگ را هم شیشه می‌سازد تهی از خود شدن

سود نامی هست در اجزای نقصان نگین

۸

صحبت ارباب دنیا مفلسان را می‌گزد

ظاهر است از روی کاغذ نقش دندان نگین

۹

تا کجا وسعت کند پیدا بساط اعتبار

ناقصان گو پهن‌تر چینند دکان نگین

۱۰

با همه شهرت‌فروشی‌ها بضاعت هیچ نیست

خون همان نام است در زخم نمایان نگین

۱۱

اعتبارات جهان رنگ پرواز است و بس

در پر طاووس کن سیر چراغان نگین

۱۲

وحشت تقلید هم بیدل کم از تحقیق نیست

نشئهٔ پرواز دارد چین دامان نگین

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: نگینقافیه: ـان۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«نگین» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. نگیننگین
  2. چندنگین
  3. جاهنگین
  4. استنگین
  5. دهندنگین
  6. استنگین
  7. سوده‌امنگین
  8. شدننگین
  9. می‌گزدنگین
  10. اعتبارنگین
  11. نیستنگین
  12. بسنگین
  13. نیستنگین

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.