غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۵۷۰ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

گر قناعت را توانی داد سامان نگین

پشت ناخن نیز دارد در کفت شان نگین

۱

ای حباب از خودفروشی شرم باید داشتن

یک نفس فرصت نمی‌ارزد به بهتان نگین

۲

دوشِ همت چند زیر بار منت خم شود؟

مفت آن خاتم ‌که نپسندید احسان نگین

۳

نیست ممکن از طلسم خودفروشی جستنت

نقش نتواند کشیدن پا ز دامان نگین

۴

هر چه نومید است در رفع جنون دستگاه

هرکه را ره نیست در چاک‌ گریبان نگین

۵

گر همین ساز گرفتاریست بال اشتهار

دام هم در راه ما چیده‌ست دکان نگین

۶

جوهر اقبال نقد هر تنک‌سرمایه نیست

فلس ماهی تا کجا نازد به سامان نگین

۷

جز به نرمی منتفع نتوان شد از ارباب جاه

موم شو تا باج‌ گیری از درشتان نگین

۸

سستی طالع ز بس افسردگی دربار داشت

نام ما هم سر به سنگ آمد ز دامان نگین

۹

ای نفس‌سرمایه اقبالت فریبی بیش نیست

چون هوا از شبنمش بندند پیمان نگین

۱۰

بیدل از گل کردن نامش گریبان می‌درٌد

نقش چون تار نظر در چشم حیران نگین

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: نگینقافیه: ـان۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«نگین» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. نگیننگین
  2. داشتننگین
  3. شودنگین
  4. جستنتنگین
  5. دستگاهنگین
  6. اشتهارنگین
  7. نیستنگین
  8. جاهنگین
  9. داشتنگین
  10. نیستنگین
  11. می‌دردنگین

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.