غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۵۸۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

بس که یادِ قامتت بر باد داد اجزای سرو

نالهٔ قمری شد آخر قدکشیدن‌های سرو

۱

چیدنِ دامن درین‌ گلشن‌ گلِ آزادگی است

کیست تا فهمد زبانِ عافیت ایمای سرو؟

۲

مطلبِ آزادگی‌ها پُربلند افتاده‌است

عالمی خَم شد به فکرِ بارِ ناپیدای سرو

۳

باغبانان قدرِ آزادی ندانستند حیف

ناله بایستی درین گلشن نشاندن جای سرو

۴

باده را در دامنِ مینا بهاری دیگر است

آب دارد آبرو تا می‌رود در پای سرو

۵

شعلهٔ ادراک، خاکستر‌‌‌کلاه افتاد‌ه‌است

نیست غیر از بالِ قمری پنبهٔ مینای سرو

۶

بس که موزونان‌ز شرمِ قامتت ‌گشتند آب

صورتِ فو‌ّاره باید ریخت از اجزای سرو

۷

اینقدر رعنا نمی‌بالد نهالِ این چمن

سایهٔ نخلِ کِه افتاده‌ست‌بر بالای سرو؟

۸

پای‌در زنجیر، دورش، گفتگو، آزادگی

بیدل این سطرِ تکلف نیست جز انشای سرو!

۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: سروقافیه: ـای۹ از ۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«سرو» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. سروسرو
  2. استسرو
  3. افتاده‌استسرو
  4. حیفسرو
  5. استسرو
  6. افتاد‌ه‌استسرو
  7. آبسرو
  8. چمنسرو
  9. آزادگیسرو

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.