غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۰۱ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای آینهٔ حسن تمنای تو جان‌ها

اوراق گلستان ثنای تو زبان‌ها

۱

بی‌زمزمهٔ حمد تو قانون سخن را

افسرده چو خون رگ تار است بیان‌ها

۲

از حسرت گلزار تماشای تو آبست

چون شبنم گل آینه در آینه‌دان‌ها

۳

بی‌تاب وصال است دل اما چه توان کرد

جسم است به راهت گره رشتهٔ جان‌ها

۴

آنجا که بود جلوه‌گه حسن کمالت

چون آینه محو است یقین‌ها و گمان‌ها

۵

از مرحمت عام تو در کوی اجابت

گم‌گشته اثرها به تک و پوی فغان ها

۶

از قوت تأیید تو تحریک نسیمی

بر بحر کشد از شکن موج کمان‌ها

۷

در چارسوی دهر گذر کرد خیالت

لبریز شد از حیرت آیینه دکان‌ها

۸

در پرده دل غیر خیالت نتوان یافت

جولانکده پرتو ماهند کتان‌ها

۹

در دیده بیدل نبود یک دل پر خون

بی‌داغ هوای تو در تن لاله‌ستان‌ها

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: هاقافیه: ـان۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ها» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. جان‌هازبان‌ها
  2. رابیان‌ها
  3. آبستآینه‌دان‌ها
  4. کردجان‌ها
  5. کمالتگمان‌ها
  6. اجابتها
  7. نسیمیکمان‌ها
  8. خیالتدکان‌ها
  9. یافتکتان‌ها
  10. خونلاله‌ستان‌ها

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.