غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۱۹ خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)

در سینه نفس چنان شکستم

کز نالهٔ دل جهان شکستم

۱

دل آتش غصه در میان داشت

آب از مژه در میان شکستم

۲

بردم به سرشک خون شبیخون

تا لشکر شبروان شکستم

۳

از ناله در آن گران رکابی

الحق سپه گران شکستم

۴

از بس که زدم درِ سحرگاه

آخر درِ آسمان شکستم

۵

بر مرده دلان به صور آهی

این دخمهٔ باستان شکستم

۶

چون ناوکیان به ناوک صبح

در رویِ فلک کمان شکستم

۷

با صف حواریان صفه

بر خوان مسیح نان شکستم

۸

هر خار که گلبن طمع داشت

در چشم نمک فشان شکستم

۹

دیدم که زبان سگ گزنده است

دندان جفاش از آن شکستم

۱۰

ترسم که برآرد آشکارا

آن دندان کز نهان شکستم

۱۱

آب رخم آتش جگر برد

من پل همه بر زبان شکستم

۱۲

من بودم و یک کلید گفتار

هم در غَلَق دهان شکستم

۱۳

چون طبعِ طفیل آرزو بود

حالیش به امتحان شکستم

۱۴

هر روز هزار تازیانه

بر طبعِ طفیل‌سان شکستم

۱۵

روئین دژ آز را گشادم

وآوازهٔ هفت‌خوان شکستم

۱۶

خاقانیِ دل‌شکسته‌ام لیک

دل بهر خلاصِ جان شکستم

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: شکستمقافیه: ـان۱۶ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«شکستم» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. شکستمشکستم
  2. داشتشکستم
  3. شبیخونشکستم
  4. رکابیشکستم
  5. سحرگاهشکستم
  6. آهیشکستم
  7. صبحشکستم
  8. صفهشکستم
  9. داشتشکستم
  10. استشکستم
  11. آشکاراشکستم
  12. بردشکستم
  13. گفتارشکستم
  14. بودشکستم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۰۱ شعر) قرار دارد.