قطعات

شمارهٔ ۷۶ - در مدح شروان شاه خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قطعات
قالب
قطعه
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

شاها معظّما ملکُ‌الشّرق خسروا

تو حیدری و حرزِ کیان ذوالفقارِ توست

۱

شروان که زنده‌کردهٔ شمشیرِ توست و بس

شمشیروار در کفِ دریا‌شعارِ توست

۲

بحری به تیغ و شخصِ نهنگان غریقِ توست

کوهی به گرز و جانِ پلنگان شکارِ توست

۳

تو تاج‌بخشِ جمعِ سلاطین و همچو من

سلطانِ تاج‌دارِ فلک طوق‌دارِ توست

۴

از آسمانِ خاطر و بحرِ ضمیرِ من

دُرِّ دَری و کوکبِ دری نثارِ توست

۵

از دهر خاطرِ فضلا را مخاطره است

خاقانی از مخاطره در زینهارِ توست

۶

از بس کرم که دست و زبانِ تو کرده‌اند

دستم ثنانویس و زبان سِحر کارِ توست

۷

وز بس که گوشِ من ز زبانت لطف شنود

گوشم خزینه‌خانهٔ گوهرنگارِ توست

۸

آوازِ الغریق به گردون رسید از آنک

جانم غریقِ همّتِ گردون‌سوارِ توست

۹

آهنگِ دست‌بوسِ تو دارم ولی ز شرم

لرزان تنم چو رایتِ خورشیدوارِ توست

۱۰

خواهم که چشم برکُنم و سر برآورم

امّا چه سود چشم و سرم شرمسارِ توست

۱۱

چون چشم برکنم؟ که سرم زیرِ پای توست

چون سر برآورم؟ که سرم زیر بارِ توست

۱۲

شروان به روزگارِ تو امّیدوار باد

کاقبالِ روزگار هم از روزگارِ توست

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: توستقافیه: ـار۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. خسرواتوست
  2. بستوست
  3. توستتوست
  4. منتوست
  5. منتوست
  6. استتوست
  7. کرده‌اندتوست
  8. شنودتوست
  9. آنکتوست
  10. شرمتوست
  11. برآورمتوست
  12. توستتوست
  13. بادتوست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعات (۳۶۲ شعر) قرار دارد.