قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۳۶ - در مدح خواجه رکن‌الدین عمیدالملک وزیر عبید زاکانی

مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای آسمان جنیبه کش کبریای تو

وی آفتاب پرتوی از نور رای تو

۱

دارای دهر آصف ثانی عمید ملک

ای صد هزار حاتم طائی گدای تو

۲

خورشید نورگستر و مفتاح دولتست

رای رزین و خاطر مشگل‌گشای تو

۳

خواهد فلک که حکم کند در جحهان ولی

کاری مسیرش نشود بی‌رضای تو

۴

بحر محیط را که عطا بخش مینهند

غرق خجالتست ز فیض عطای تو

۵

پیش از وجود انجم و ارکان نهاده بود

گنجور بخت گنج سعادت برای تو

۶

روز نبرد چونکه پریشان کند صبا

گیسوی پرچم علم سدره سای تو

۷

گرد از یلان برآرد و افغان ز پردلان

از گرد راه بازوی معجز نمای تو

۸

شاها من آنکسم که شب و روز کرده‌ام

از روی اعتقاد سر و جان فدای تو

۹

کس را دگر ندانم و جائی نباشدم

چون آستانهٔ در دولت سرای تو

۱۰

صد سال اگر به فارس توقف بود مرا

وجه معاش من نبود جز عطای تو

۱۱

غیر از ثنای تو نبود شغل دیگرم

کاری نباشدم به جهان جز دعای تو

۱۲

روزم بود خجسته و کارم بود به کار

هرگه که بامداد ببینم لقای تو

۱۳

آنکس توئیکه همچو منت صدهزار هست

وانکس منم که نیست مرا کس به جای تو

۱۴

چندانکه رهنمای بنی آدمست عقل

بادا سعادت ابدی رهنمای تو

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: توقافیه: ـای۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«تو» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. توتو
  2. ملکتو
  3. دولتستتو
  4. ولیتو
  5. مینهندتو
  6. بودتو
  7. صباتو
  8. پردلانتو
  9. کرده‌امتو
  10. نباشدمتو
  11. مراتو
  12. دیگرمتو
  13. کارتو
  14. هستتو

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ عبید زاکانی

۲۸۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۴۲ شعر) قرار دارد.