غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۸۰ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

در بی‌زری ز جبههٔ اخلاق چین گشا

هرچند آستین گره آرد، جبین گشا

۱

از سایلان‌، دریغ نشاید تبسمت

گیرم کفت تهی‌ست‌، لب آفرین گشا

۲

آب حیات جوی جسد، جوهر سخاست

راه تراوشی چو ظروف گلین گشا

۳

منعم اگر به تنگی خلق است ناز جاه

چین‌دارتر ز نقش نگین، آستین گشا

۴

گر لذت از مآل حلاوت نبرده‌ای

باری ز اشک شمع سر انگبین گشا

۵

افسانه‌های بیژن و رستم، به طاق نه

گر مرد قدرتی، دلت از بند کین گشا

۶

حیف است طبع مرد ز غیبت قفا خورد

یاران حذر کنید ز حیز سرین‌گشا

۷

باغ و بهار، بستهٔ سیر تغافلی‌ست

مژگان به هم نه و نظر دوربین گشا

۸

از نقب سنگ‌، نقش نگین فتح باب یافت

ای نامجو! تو هم ره زیرِ زمین گشا

۹

تحقیق هر قدر دهدت مهلت نفس

گوهر به سوزن نگه واپسین گشا

۱۰

بیدل به هرچه عزم کنی، وصل مقصد است

اینجا نشانه‌هاست‌، تو شست از کمین گشا

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: گشاقافیه: ـین۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«گشا» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. گشاگشا
  2. تبسمتگشا
  3. سخاستگشا
  4. جاهگشا
  5. نبرده‌ایگشا
  6. نهگشا
  7. خوردسرین‌گشا
  8. تغافلی‌ستگشا
  9. یافتگشا
  10. نفسگشا
  11. استگشا

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.